സ്വദ്രവ്യാനവലോകനേന പരിതഃ ശൂന്യഃ പശുര്നശ്യതി .
സ്യാദ്വാദീ തു വിശുദ്ധബോധമഹസാ പൂര്ണോ ഭവന് ജീവതി ..൨൫൨..
സ്വദ്രവ്യഭ്രമതഃ പശുഃ കില പരദ്രവ്യേഷു വിശ്രാമ്യതി .
ജാനന്നിര്മലശുദ്ധബോധമഹിമാ സ്വദ്രവ്യമേവാശ്രയേത് ..൨൫൩..
ശ്ലോകാര്ഥ : — [പശുഃ ] പശു അര്ഥാത് സര്വഥാ ഏകാന്തവാദീ അജ്ഞാനീ, [പ്രത്യക്ഷ-ആലിഖിത- സ്ഫു ട-സ്ഥിര-പരദ്രവ്യ-അസ്തിതാ-വഞ്ചിതഃ ] പ്രത്യക്ഷ ൧ആലിഖിത ഐസേ പ്രഗട (സ്ഥൂല) ഔര സ്ഥിര ( – നിശ്ചല) പരദ്രവ്യോംകേ അസ്തിത്വസേ ഠഗായാ ഹുആ, [സ്വദ്രവ്യ അനവലോകനേന പരിതഃ ശൂന്യഃ ] സ്വദ്രവ്യകോ ( – സ്വദ്രവ്യകേ അസ്തിത്വകോ) നഹീം ദേഖതാ ഹോനേസേ സമ്പൂര്ണതയാ ശൂന്യ ഹോതാ ഹുആ [നശ്യതി ] നാശകോ പ്രാപ്ത ഹോതാ ഹൈ; [സ്യാദ്വാദീ തു ] ഔര സ്യാദ്വാദീ തോ, [സ്വദ്രവ്യ-അസ്തിതയാ നിപുണം നിരൂപ്യ ] ആത്മാകോ സ്വദ്രവ്യരൂപസേ അസ്തിപനേസേ നിപുണതയാ ദേഖതാ ഹൈ, ഇസലിയേ [സദ്യഃ സമുന്മജ്ജതാ വിശുദ്ധ-ബോധ-മഹസാ പൂര്ണഃ ഭവന് ] തത്കാല പ്രഗട വിശുദ്ധ ജ്ഞാനപ്രകാശകേ ദ്വാരാ പൂര്ണ ഹോതാ ഹുആ [ജീവതി ] ജീതാ ഹൈ — നാശകോ പ്രാപ്ത നഹീം ഹോതാ.
ഭാവാര്ഥ : — ഏകാന്തീ ബാഹ്യ പരദ്രവ്യകോ പ്രത്യക്ഷ ദേഖകര ഉസകേ അസ്തിത്വകോ മാനതാ ഹൈ, പരന്തു അപനേ ആത്മദ്രവ്യകോ ഇന്ദ്രിയപ്രത്യക്ഷ നഹീം ദേഖതാ, ഇസലിയേ ഉസേ ശൂന്യ മാനകര ആത്മാകാ നാശ കരതാ ഹൈ. സ്യാദ്വാദീ തോ ജ്ഞാനരൂപീ തേജസേ അപനേ ആത്മാകാ സ്വദ്രവ്യസേ അസ്തിത്വ അവലോകന കരതാ ഹൈ, ഇസലിയേ ജീതാ ഹൈ — അപനാ നാശ നഹീം കരതാ.
ഇസപ്രകാര സ്വദ്രവ്യ-അപേക്ഷാസേ അസ്തിത്വകാ (-സത്പനേകാ) ഭംഗ കഹാ ഹൈ.൨൫൨.
(അബ, ഛട്ഠേ ഭംഗകാ കലശരൂപ കാവ്യ കഹതേ ഹൈം : — )
ശ്ലോകാര്ഥ : — [പശുഃ ] പശു അര്ഥാത് സര്വഥാ ഏകാന്തവാദീ അജ്ഞാനീ, [ദുര്വാസനാവാസിതഃ ] ദുര്വാസനാസേ (-കുനയകീ വാസനാസേ) വാസിത ഹോതാ ഹുആ, [പുരുഷം സര്വദ്രവ്യമയം പ്രപദ്യ ] ആത്മാകോ സര്വദ്രവ്യമയ മാനകര, [സ്വദ്രവ്യ-ഭ്രമതഃ പരദ്രവ്യേഷു കില വിശ്രാമ്യതി ] (പരദ്രവ്യോംമേം) സ്വദ്രവ്യകേ ഭ്രമസേ
൧ആലിഖിത = ആലേഖന കിയാ ഹുആ; ചിത്രിത; സ്പര്ശിത; ജ്ഞാത.