വാംഛത്യുച്ഛലദച്ഛചിത്പരിണതേര്ഭിന്നം പശുഃ കിംചന .
സ്യാദ്വാദീ തദനിത്യതാം പരിമൃശംശ്ചിദ്വസ്തുവൃത്തിക്രമാത് ..൨൬൧..
തോ, യദ്യപി ജ്ഞാന ജ്ഞേയാനുസാര ഉത്പന്ന-വിനഷ്ട ഹോതാ ഹൈ ഫി ര ഭീ, ചൈതന്യഭാവകാ നിത്യ ഉദയ അനുഭവ കരതാ
ഹുആ ജീതാ ഹൈ — നാശകോ പ്രാപ്ത നഹീം ഹോതാ.
ഇസപ്രകാര നിത്യത്വകാ ഭംഗ കഹാ ഹൈ.൨൬൦. (അബ, ചൌദഹവേം ഭംഗകാ കലശരൂപ കാവ്യ കഹതേ ഹൈം : — )
ശ്ലോകാര്ഥ : — [പശുഃ ] പശു അര്ഥാത് ഏകാന്തവാദീ അജ്ഞാനീ, [ടംകോത്കീര്ണ വിശുദ്ധബോധ- വിസര-ആകാര-ആത്മ-തത്ത്വ-ആശയാ ] ടംകോത്കീര്ണ വിശുദ്ധ ജ്ഞാനകേ വിസ്താരരൂപ ഏക-ആകാര (സര്വഥാ നിത്യ) ആത്മതത്ത്വകീ ആശാസേ, [ഉച്ഛലത്-അച്ഛ-ചിത്പരിണതേഃ ഭിന്നം കിഞ്ചന വാഞ്ഛതി ] ഉഛലതീ ഹുഈ നിര്മല ചൈതന്യപരിണതിസേ ഭിന്ന കുഛ (ആത്മതത്ത്വകോ) ചാഹതാ ഹൈ (കിന്തു ഐസാ കോഈ ആത്മതത്ത്വ ഹൈ നഹീം); [സ്യാദ്വാദീ ] ഔര സ്യാദ്വാദീ തോ, [ചിദ്-വസ്തു-വൃത്തി-ക്രമാത് തദ്- അനിത്യതാം പരിമൃശന് ] ചൈതന്യവസ്തുകീ വൃത്തികേ ( – പരിണതികേ, പര്യായകേ) ക്രമ ദ്വാരാ ഉസകീ അനിത്യതാകാ അനുഭവ കരതാ ഹുആ, [നിത്യമ് ജ്ഞാനം അനിത്യതാ പരിഗമേ അപി ഉജ്ജ്വലം ആസാദയതി ] നിത്യ ഐസേ ജ്ഞാനകോ അനിത്യതാസേ വ്യാപ്ത ഹോനേ പര ഭീ ഉജ്ജ്വല ( – നിര്മല) മാനതാ ഹൈ — അനുഭവ കരതാ ഹൈ.
ഭാവാര്ഥ : — ഏകാന്തവാദീ ജ്ഞാനകോ സര്വഥാ ഏകാകാര — നിത്യ പ്രാപ്ത കരനേകീ വാ ഛാസേ, ഉത്പന്ന ഹോനേവാലീ ഔര നാശ ഹോനേവാലീ ചൈതന്യപരിണതിസേ പൃഥക് കുഛ ജ്ഞാനകോ ചാഹതാ ഹൈ; പരന്തു പരിണാമകേ അതിരിക്ത കോഈ പൃഥക് പരിണാമീ തോ നഹീം ഹോതാ. സ്യാദ്വാദീ തോ യഹ മാനതാ ഹൈ കി — യദ്യപി ദ്രവ്യാപേക്ഷാസേ ജ്ഞാന നിത്യ ഹൈ തഥാപി ക്രമശഃ ഉത്പന്ന ഹോനേവാലീ ഔര നഷ്ട ഹോനേവാലീ ചൈതന്യപരിണതികേ ക്രമകേ കാരണ ജ്ഞാന അനിത്യ ഭീ ഹൈ; ഐസാ ഹീ വസ്തുസ്വഭാവ ഹൈ.
ഇസപ്രകാര അനിത്യത്വകാ ഭംഗ കഹാ ഗയാ.൨൬൧.
‘പൂര്വോക്ത പ്രകാരസേ അനേകാംത, അജ്ഞാനസേ മൂഢ ജീവോംകോ ജ്ഞാനമാത്ര ആത്മതത്ത്വ പ്രസിദ്ധ കര ദേതാ ഹൈ — സമഝാ ദേതാ ഹൈ’ ഇസ അര്ഥകാ കാവ്യ കഹാ ജാതാ ഹൈ : —