അഥാസ്യോപായോപേയഭാവശ്ചിന്ത്യതേ —
ആത്മവസ്തുനോ ഹി ജ്ഞാനമാത്രത്വേപ്യുപായോപേയഭാവോ വിദ്യത ഏവ; തസ്യൈകസ്യാപി സ്വയം സാധകസിദ്ധരൂപോഭയപരിണാമിത്വാത് . തത്ര യത്സാധകം രൂപം സ ഉപായഃ, യത്സിദ്ധം രൂപം സ ഉപേയഃ . അതോസ്യാത്മനോനാദിമിഥ്യാദര്ശനജ്ഞാനചാരിത്രൈഃ സ്വരൂപപ്രച്യവനാത് സംസരതഃ സുനിശ്ചല- പരിഗൃഹീതവ്യവഹാരസമ്യഗ്ദര്ശനജ്ഞാനചാരിത്രപാകപ്രകര്ഷപരമ്പരയാ ക്രമേണ സ്വരൂപമാരോപ്യമാണസ്യാന്ത- ര്മഗ്നനിശ്ചയസമ്യഗ്ദര്ശനജ്ഞാനചാരിത്രവിശേഷതയാ സാധകരൂപേണ തഥാ പരമപ്രകര്ഷമകരികാധിരൂഢ- (അനേകാന്തകേ സാഥ സുസംഗത, അനേകാന്തകേ സാഥ മേലവാലീ) ദൃഷ്ടികേ ദ്വാരാ സ്വയമേവ ദേഖതേ ഹുഏ, [സ്യാദ്വാദ-ശുദ്ധിമ് അധികാമ് അധിഗമ്യ ] സ്യാദ്വാദകീ അത്യന്ത ശുദ്ധികോ ജാനകര, [ജിന-നീതിമ് അലങ്ഘയന്തഃ ] ജിനനീതികാ (ജിനേശ്വരദേവകേ മാര്ഗകാ) ഉല്ലംഘന ന കരതേ ഹുഏ, [സന്തഃ ജ്ഞാനീഭവന്തി ] സത്പുരുഷ ജ്ഞാനസ്വരൂപ ഹോതേ ഹൈം.
ഭാവാര്ഥ : — ജോ സത്പുരുഷ അനേകാന്തകേ സാഥ സുസംഗത ദൃഷ്ടികേ ദ്വാരാ അനേകാന്തമയ വസ്തുസ്ഥിതികോ ദേഖതേ ഹൈം, വേ ഇസപ്രകാര സ്യാദ്വാദകീ ശുദ്ധികോ പ്രാപ്ത കരകേ — ജാന കരകേ ജിനദേവകേ മാര്ഗകോ – സ്യാദ്വാദന്യായകോ — ഉല്ലംഘന ന കരതേ ഹുഏ, ജ്ഞാനസ്വരൂപ ഹോതേ ഹൈം.൨൬൫.
ഇസപ്രകാര സ്യാദ്വാദകേ സമ്ബന്ധമേം കഹകര, അബ ആചാര്യദേവ ഉപായ-ഉപേയഭാവകേ സമ്ബന്ധമേം കുഛ കഹതേ ഹൈം : —
അബ ഇസകേ ( – ജ്ഞാനമാത്ര ആത്മവസ്തുകേ) ൧ഉപായ-ഉപേയഭാവ വിചാരാ ജാതാ ഹൈ (അര്ഥാത് ആത്മവസ്തു ജ്ഞാനമാത്ര ഹൈ ഫി ര ഭീ ഉസമേം ഉപായത്വ ഔര ഉപേയത്വ ദോനോം കൈസേ ഘടിത ഹോതേ ഹൈം സോ ഇസകാ വിചാര കിയാ ജാതാ ഹൈ :
ആത്മവസ്തുകോ ജ്ഞാനമാത്രതാ ഹോനേ പര ഭീ ഉസേ ഉപായ-ഉപേയഭാവ (ഉപായ-ഉപേയപനാ) ഹൈ ഹീ, ക്യോംകി വഹ ഏക ഹോനേ പര ഭീ ൨സ്വയം സാധകരൂപസേ ഔര സിദ്ധരൂപസേ — ദോനോം പ്രകാരസേ പരിണമിത ഹോതാ ഹൈ. ഉസമേം ജോ സാധക രൂപ ഹൈ വഹ ഉപായ ഹൈ ഔര ജോ സിദ്ധ രൂപ ഹൈ വഹ ഉപേയ ഹൈ. ഇസലിയേ, അനാദി കാലസേ മിഥ്യാദര്ശനജ്ഞാനചാരിത്ര ദ്വാരാ (മിഥ്യാദര്ശന, മിഥ്യാജ്ഞാന ഔര മിഥ്യാചാരിത്ര ദ്വാരാ) സ്വരൂപസേ ച്യുത ഹോനേകേ കാരണ സംസാരമേം ഭ്രമണ കരതേ ഹുഏ, സുനിശ്ചലതയാ ഗ്രഹണ കിയേ ഗയേ വ്യവഹാരസമ്യഗ്ദര്ശനജ്ഞാനചാരിത്രകേ പാകകേ പ്രകര്ഷകീ പരമ്പരാസേ ക്രമശഃ സ്വരൂപമേം ആരോഹണ കരായേ ജാനേവാലേ ഇസ ആത്മാകോ, അന്തര്മഗ്ന ജോ നിശ്ചയസമ്യഗ്ദര്ശനജ്ഞാനചാരിത്രരൂപ ഭേദ ഹൈം ഉനകേ സാഥ തദ്രൂപതാകേ
൬൧൬
൧ഉപേയ അര്ഥാത് പ്രാപ്ത കരനേ യോഗ്യ, ഔര ഉപായ അര്ഥാത് പ്രാപ്ത കരനേ യോഗ്യ ജിസകേ ദ്വാരാ പ്രാപ്ത കിയാ ജാവേ. ആത്മാകാ ശുദ്ധ (-സര്വ കര്മ രഹിത) സ്വരൂപ അഥവാ മോക്ഷ ഉപേയ ഹൈ, ഔര മോക്ഷമാര്ഗ ഉപായ ഹൈ.
൨ആത്മാ പരിണാമീ ഹൈ ഔര സാധകത്വ തഥാ സിദ്ധത്വ യേ ദോനോം ഉസകേ പരിണാമ ഹൈം.