ସ୍ଯାସ୍ଯାତ୍ମନଃ ପୁଦ୍ଗଲଦ୍ରଵ୍ଯେଣ ସହ ପରସ୍ପରାଵଗାହଲକ୍ଷଣେ ସମ୍ବନ୍ଧେ ସତ୍ଯପି ସ୍ଵଲକ୍ଷଣଭୂତୋପଯୋଗ-
ଗୁଣଵ୍ଯାପ୍ଯତଯା ସର୍ଵଦ୍ରଵ୍ଯେଭ୍ଯୋଽଧିକତ୍ଵେନ ପ୍ରତୀଯମାନତ୍ଵାଦଗ୍ନେରୁଷ୍ଣଗୁଣେନେଵ ସହ ତାଦାତ୍ମ୍ଯଲକ୍ଷଣସମ୍ବନ୍ଧା-
ଭାଵାତ୍ ନ ନିଶ୍ଚଯେନ ଵର୍ଣାଦିପୁଦ୍ଗଲପରିଣାମାଃ ସନ୍ତି .
ଇସଲିଯେ, ଜୈସା ଅଗ୍ନିକା ଉଷ୍ଣତାକେ ସାଥ ତାଦାତ୍ମ୍ଯସ୍ଵରୂପ ସମ୍ବନ୍ଧ ହୈ ଵୈସା ଜଲକେ ସାଥ ଦୂଧକା ସମ୍ବନ୍ଧ ନ ହୋନେସେ, ନିଶ୍ଚଯସେ ଜଲ ଦୂଧକା ନହୀଂ ହୈ; ଇସପ୍ରକାର — ଵର୍ଣାଦିକ ପୁଦ୍ଗଲଦ୍ରଵ୍ଯକେ ପରିଣାମୋଂକେ ସାଥ ମିଶ୍ରିତ ଇସ ଆତ୍ମାକା, ପୁଦ୍ଗଲଦ୍ରଵ୍ଯକେ ସାଥ ପରସ୍ପର ଅଵଗାହସ୍ଵରୂପ ସମ୍ବନ୍ଧ ହୋନେ ପର ଭୀ, ସ୍ଵଲକ୍ଷଣଭୂତ ଉପଯୋଗଗୁଣକେ ଦ୍ଵାରା ଵ୍ଯାପ୍ତ ହୋନେସେ ଆତ୍ମା ସର୍ଵ ଦ୍ରଵ୍ଯୋଂସେ ଅଧିକପନେସେ ପ୍ରତୀତ ହୋତା ହୈ; ଇସଲିଯେ, ଜୈସା ଅଗ୍ନିକା ଉଷ୍ଣତାକେ ସାଥ ତାଦାତ୍ମ୍ଯସ୍ଵରୂପ ସମ୍ବନ୍ଧ ହୈ ଵୈସା ଵର୍ଣାଦିକେ ସାଥ ଆତ୍ମାକା ସମ୍ବନ୍ଧ ନହୀଂ ହୈ ଇସଲିଯେ, ନିଶ୍ଚଯସେ ଵର୍ଣାଦିକ ପୁଦ୍ଗଲପରିଣାମ ଆତ୍ମାକେ ନହୀଂ ହୈଂ ..୫୭..
ଅବ ଯହାଁ ପ୍ରଶ୍ନ ହୋତା ହୈ କି ଇସପ୍ରକାର ତୋ ଵ୍ଯଵହାରନଯ ଔର ନିଶ୍ଚଯନଯକା ଵିରୋଧ ଆତା ହୈ, ଅଵିରୋଧ କୈସେ କହା ଜା ସକତା ହୈ ? ଇସକା ଉତ୍ତର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଦ୍ଵାରା ତୀନ ଗାଥାଓଂମେଂ କହତେ ହୈଂ : —
ଜିନଵର କହେ ଵ୍ଯଵହାରସେ ‘ଯହ ଵର୍ଣ ହୈ ଇସ ଜୀଵକା’ ..୫୯..
ଭୂତାର୍ଥଦ୍ରଷ୍ଟା ପୁରୁଷନେ ଵ୍ଯଵହାରନଯସେ ଵର୍ଣଯେ ..୬୦..
୧୧୨