ଯଥା ପଥି ପ୍ରସ୍ଥିତଂ କଞ୍ଚିତ୍ସାର୍ଥଂ ମୁଷ୍ଯମାଣମଵଲୋକ୍ଯ ତାତ୍ସ୍ଥ୍ଯାତ୍ତଦୁପଚାରେଣ ମୁଷ୍ଯତ ଏଷ ପନ୍ଥା ଇତି ଵ୍ଯଵହାରିଣାଂ ଵ୍ଯପଦେଶେଽପି ନ ନିଶ୍ଚଯତୋ ଵିଶିଷ୍ଟାକାଶଦେଶଲକ୍ଷଣଃ କଶ୍ଚିଦପି ପନ୍ଥା ମୁଷ୍ଯତେ, ତଥା ଜୀଵେ ବନ୍ଧପର୍ଯାଯେଣାଵସ୍ଥିତଂକର୍ମଣୋ ନୋକର୍ମଣୋ ଵା ଵର୍ଣମୁତ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ତାତ୍ସ୍ଥ୍ଯାତ୍ତଦୁପଚାରେଣ ଜୀଵସ୍ଯୈଷ ଵର୍ଣ ଇତି ଵ୍ଯଵହାରତୋଽର୍ହଦ୍ଦେଵାନାଂ ପ୍ରଜ୍ଞାପନେଽପି ନ ନିଶ୍ଚଯତୋ ନିତ୍ଯମେଵାମୂର୍ତସ୍ଵଭାଵସ୍ଯୋପଯୋଗଗୁଣାଧିକସ୍ଯ ଜୀଵସ୍ଯ କଶ୍ଚିଦପି ଵର୍ଣୋଽସ୍ତି . ଏଵଂ ଗନ୍ଧରସସ୍ପର୍ଶରୂପଶରୀରସଂସ୍ଥାନସଂହନନରାଗଦ୍ଵେଷମୋହପ୍ରତ୍ଯଯକର୍ମନୋକର୍ମ-
ଗାଥାର୍ଥ : — [ପଥି ମୁଷ୍ଯମାଣଂ ] ଜୈସେ ମାର୍ଗମେଂ ଜାତେ ହୁଯେ ଵ୍ଯକ୍ତିକୋ ଲୁଟତା ହୁଆ [ଦୃଷ୍ଟଵା ] ଦେଖକର ‘[ଏଷଃ ପନ୍ଥା ] ଯହ ମାର୍ଗ [ମୁଷ୍ଯତେ ] ଲୁଟତା ହୈ’ ଇସପ୍ରକାର [ଵ୍ଯଵହାରିଣଃ ଲୋକାଃ ] ଵ୍ଯଵହାରୀଜନ [ଭଣନ୍ତି ] କହତେ ହୈଂ; କିନ୍ତୁ ପରମାର୍ଥସେ ଵିଚାର କିଯା ଜାଯେ ତୋ [କଶ୍ଚିତ୍ ପନ୍ଥା ] କୋଈ ମାର୍ଗ ତୋ [ନ ଚ ମୁଷ୍ଯତେ ] ନହୀଂ ଲୁଟତା, ମାର୍ଗମେଂ ଜାତା ହୁଆ ମନୁଷ୍ଯ ହୀ ଲୁଟତା ହୈ; [ତଥା ] ଇସପ୍ରକାର [ଜୀଵେ ] ଜୀଵମେଂ [କର୍ମଣାଂ ନୋକର୍ମଣାଂ ଚ ] କର୍ମୋଂକା ଔର ନୋକର୍ମୋଂକା [ଵର୍ଣମ୍ ] ଵର୍ଣ [ଦୃଷ୍ଟଵା ] ଦେଖକର ‘[ଜୀଵସ୍ଯ ] ଜୀଵକା [ଏଷଃ ଵର୍ଣଃ ] ଯହ ଵର୍ଣ ହୈ’ ଇସପ୍ରକାର [ଜିନୈଃ ] ଜିନେନ୍ଦ୍ରଦେଵନେ [ଵ୍ଯଵହାରତଃ ] ଵ୍ଯଵହାରସେ [ଉକ୍ତ : ] କହା ହୈ . ଇସୀପ୍ରକାର [ଗନ୍ଧରସସ୍ପର୍ଶରୂପାଣି ] ଗନ୍ଧ, ରସ, ସ୍ପର୍ଶ, ରୂପ, [ଦେହଃ ସଂସ୍ଥାନାଦଯଃ ] ଦେହ, ସଂସ୍ଥାନ ଆଦି [ଯେ ଚ ସର୍ଵେ ] ଜୋ ସବ ହୈଂ, [ଵ୍ଯଵହାରସ୍ଯ ] ଵେ ସବ ଵ୍ଯଵହାରସେ [ନିଶ୍ଚଯଦ୍ରଷ୍ଟାରଃ ] ନିଶ୍ଚଯକେ ଦେଖନେଵାଲେ [ଵ୍ଯପଦିଶନ୍ତି ] କହତେ ହୈଂ .
ଟୀକା : — ଜୈସେ ଵ୍ଯଵହାରୀ ଜନ, ମାର୍ଗମେଂ ଜାତେ ହୁଏ କିସୀ ସାର୍ଥ(ସଂଘ)କୋ ଲୁଟତା ହୁଆ ଦେଖକର, ସଂଘକୀ ମାର୍ଗମେଂ ସ୍ଥିତି ହୋନେସେ ଉସକା ଉପଚାର କରକେ, ‘ଯହ ମାର୍ଗ ଲୁଟତା ହୈ’ ଐସା କହତେ ହୈଂ, ତଥାପି ନିଶ୍ଚଯସେ ଦେଖା ଜାଯେ ତୋ, ଜୋ ଆକାଶକେ ଅମୁକ ଭାଗସ୍ଵରୂପ ହୈ ଐସା କୋଈ ମାର୍ଗ ତୋ ନହୀଂ ଲୁଟତା; ଇସୀପ୍ରକାର ଭଗଵାନ ଅରହନ୍ତଦେଵ, ଜୀଵମେଂ ବନ୍ଧପର୍ଯାଯସେ ସ୍ଥିତିକୋ ପ୍ରାପ୍ତ (ରହା ହୁଆ) କର୍ମ ଔର ନୋକର୍ମକା ଵର୍ଣ ଦେଖକର, (କର୍ମ-ନୋକର୍ମକେ) ଵର୍ଣକୀ (ବନ୍ଧପର୍ଯାଯସେ) ଜୀଵମେଂ ସ୍ଥିତି ହୋନେସେ ଉସକା ଉପଚାର କରକେ, ‘ଜୀଵକା ଯହ ଵର୍ଣ ହୈ ଐସା ଵ୍ଯଵହାରସେ ପ୍ରଗଟ କରତେ ହୈଂ, ତଥାପି ନିଶ୍ଚଯସେ, ସଦା ହୀ ଜିସକା ଅମୂର୍ତ ସ୍ଵଭାଵ ହୈ ଔର ଜୋ ଉପଯୋଗଗୁଣକେ ଦ୍ଵାରା ଅନ୍ଯଦ୍ରଵ୍ଯୋଂସେ ଅଧିକ