ଯତ୍କିଲ ସର୍ଵାସ୍ଵପ୍ଯଵସ୍ଥାସୁ ଯଦାତ୍ମକତ୍ଵେନ ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ଭଵତି ତଦାତ୍ମକତ୍ଵଵ୍ଯାପ୍ତିଶୂନ୍ଯଂ ନ ଭଵତି, ତସ୍ଯ ତୈଃ ସହ ତାଦାତ୍ମ୍ଯଲକ୍ଷଣଃ ସମ୍ବନ୍ଧଃ ସ୍ଯାତ୍ . ତତଃ ସର୍ଵାସ୍ଵପ୍ଯଵସ୍ଥାସୁ ଵର୍ଣାଦ୍ଯାତ୍ମକତ୍ଵଵ୍ଯାପ୍ତସ୍ଯ ଭଵତୋ ଵର୍ଣାଦ୍ଯାତ୍ମକତ୍ଵଵ୍ଯାପ୍ତିଶୂନ୍ଯସ୍ଯାଭଵତଶ୍ଚ ପୁଦ୍ଗଲସ୍ଯ ଵର୍ଣାଦିଭିଃ ସହ ତାଦାତ୍ମ୍ଯଲକ୍ଷଣଃ ସଂବଂଧଃ ସ୍ଯାତ୍; ସଂସାରାଵସ୍ଥାଯାଂ କଥଂଚିଦ୍ଵର୍ଣାଦ୍ଯାତ୍ମକତ୍ଵଵ୍ଯାପ୍ତସ୍ଯ ଭଵତୋ ଵର୍ଣାଦ୍ଯାତ୍ମକତ୍ଵଵ୍ଯାପ୍ତି- ଶୂନ୍ଯସ୍ଯାଭଵତଶ୍ଚାପି ମୋକ୍ଷାଵସ୍ଥାଯାଂ ସର୍ଵଥା ଵର୍ଣାଦ୍ଯାତ୍ମକତ୍ଵଵ୍ଯାପ୍ତିଶୂନ୍ଯସ୍ଯ ଭଵତୋ ଵର୍ଣାଦ୍ଯାତ୍ମ-
ଅବ ଯହାଁ ପ୍ରଶ୍ନ ହୋତା ହୈ କି ଵର୍ଣାଦିକେ ସାଥ ଜୀଵକା ତାଦାତ୍ମ୍ଯଲକ୍ଷଣ ସମ୍ବନ୍ଧ କ୍ଯୋଂ ନହୀଂ ହୈ ? ଉସକେ ଉତ୍ତରସ୍ଵରୂପ ଗାଥା କହତେ ହୈଂ : —
ସଂସାରସେ ପରିମୁକ୍ତକେ ନହିଂ ଭାଵ କୋ ଵର୍ଣାଦିକେ ..୬୧..
ଗାଥାର୍ଥ : — [ଵର୍ଣାଦଯଃ ] ଜୋ ଵର୍ଣାଦିକ ହୈଂ ଵେ [ସଂସାରସ୍ଥାନାଂ ] ସଂସାରମେଂ ସ୍ଥିତ [ଜୀଵାନାଂ ] ଜୀଵୋଂକେ [ତତ୍ର ଭଵେ ] ଉସ ସଂସାରମେଂ [ଭଵନ୍ତି ] ହୋତେ ହୈଂ ଔର [ସଂସାରପ୍ରମୁକ୍ତାନାଂ ] ସଂସାରସେ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଜୀଵୋଂକେ [ଖଲୁ ] ନିଶ୍ଚଯସେ [ଵର୍ଣାଦଯଃ କେ ଚିତ୍ ] ଵର୍ଣାଦିକ କୋଈ ଭୀ (ଭାଵ) [ନ ସନ୍ତି ] ନହୀଂ ହୈ; (ଇସଲିଯେ ତାଦାତ୍ମ୍ଯସମ୍ବନ୍ଧ ନହୀଂ ହୈ) .
ଟୀକା : — ଜୋ ନିଶ୍ଚଯସେ ସମସ୍ତ ହୀ ଅଵସ୍ଥାଓଂମେଂ ଯଦ୍-ଆତ୍ମକପନେସେ ଅର୍ଥାତ୍ ଜିସ -ସ୍ଵରୂପପନେସେ ଵ୍ଯାପ୍ତ ହୋ ଔର ତଦ୍-ଆତ୍ମକପନେକୀ ଅର୍ଥାତ୍ ଉସ-ସ୍ଵରୂପପନେକୀ ଵ୍ଯାପ୍ତିସେ ରହିତ ନ ହୋ, ଉସକା ଉନକେ ସାଥ ତାଦାତ୍ମ୍ଯଲକ୍ଷଣ ସମ୍ବନ୍ଧ ହୋତା ହୈ . (ଜୋ ଵସ୍ତୁ ସର୍ଵ ଅଵସ୍ଥାଓଂମେଂ ଜିସ ଭାଵସ୍ଵରୂପ ହୋ ଔର କିସୀ ଅଵସ୍ଥାମେଂ ଉସ ଭାଵସ୍ଵରୂପତାକୋ ନ ଛୋଡ଼େ, ଉସ ଵସ୍ତୁକା ଉନ ଭାଵୋଂକେ ସାଥ ତାଦାତ୍ମ୍ଯସମ୍ବନ୍ଧ ହୋତା ହୈ .) ଇସଲିଯେ ସଭୀ ଅଵସ୍ଥାଓଂମେଂ ଜୋ ଵର୍ଣାଦିସ୍ଵରୂପତାସେ ଵ୍ଯାପ୍ତ ହୋତା ହୈ ଔର ଵର୍ଣାଦିସ୍ଵରୂପତାକୀ ଵ୍ଯାପ୍ତିସେ ରହିତ ନହୀଂ ହୋତା ଐସେ ପୁଦ୍ଗଲକା ଵର୍ଣାଦିଭାଵୋଂକେ ସାଥ ତାଦାତ୍ମ୍ଯଲକ୍ଷଣ ସମ୍ବନ୍ଧ ହୈ; ଔର ଯଦ୍ଯପି ସଂସାର-ଅଵସ୍ଥାମେଂ କଥଂଚିତ୍ ଵର୍ଣାଦିସ୍ଵରୂପତାସେ ଵ୍ଯାପ୍ତ ହୋତା ହୈ ତଥା