ଇତି ଜୀଵାଜୀଵୌ ପୃଥଗ୍ଭୂତ୍ଵା ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତୌ .
ଇତି ଶ୍ରୀମଦମୃତଚନ୍ଦ୍ରସୂରିଵିରଚିତାଯାଂ ସମଯସାରଵ୍ଯାଖ୍ଯାଯାମାତ୍ମଖ୍ଯାତୌ ଜୀଵାଜୀଵପ୍ରରୂପକଃ ପ୍ରଥମୋଽଙ୍କଃ ..
ଦୂସରା ଆଶଯ ଇସପ୍ରକାରସେ ହୈ : — ଜୀଵ-ଅଜୀଵକା ଅନାଦିକାଲୀନ ସଂଯୋଗ କେଵଲ ଅଲଗ ହୋନେସେ ପୂର୍ଵ ଅର୍ଥାତ୍ ଜୀଵକା ମୋକ୍ଷ ହୋନେସେ ପୂର୍ଵ, ଭେଦଜ୍ଞାନକେ ଭାତେ-ଭାତେ ଅମୁକ ଦଶା ହୋନେ ପର ନିର୍ଵିକଲ୍ପ ଧାରା ଜମୀଂ — ଜିସମେଂ କେଵଲ ଆତ୍ମାକା ଅନୁଭଵ ରହା; ଔର ଵହ ଶ୍ରେଣି ଅତ୍ଯନ୍ତ ଵେଗସେ ଆଗେ ବଢ଼ତେ ବଢ଼ତେ କେଵଲଜ୍ଞାନ ପ୍ରଗଟ ହୁଆ . ଔର ଫି ର ଅଘାତିଯାକର୍ମୋଂକା ନାଶ ହୋନେ ପର ଜୀଵଦ୍ରଵ୍ଯ ଅଜୀଵସେ କେଵଲ ଭିନ୍ନ ହୁଆ . ଜୀଵ-ଅଜୀଵକେ ଭିନ୍ନ ହୋନେକୀ ଯହ ରୀତି ହୈ .୪୫.
ଟୀକା : — ଇସପ୍ରକାର ଜୀଵ ଔର ଅଜୀଵ ଅଲଗ ଅଲଗ ହୋକର (ରଙ୍ଗଭୂମିମେଂସେ) ବାହର ନିକଲ ଗଯେ .
ଭାଵାର୍ଥ : — ସମଯସାରକୀ ଇସ ‘ଆତ୍ମଖ୍ଯାତି’ ନାମକ ଟୀକାକେ ପ୍ରାରମ୍ଭମେଂ ପହଲେ ରଙ୍ଗଭୂମିସ୍ଥଲ କହକର ଉସକେ ବାଦ ଟୀକାକାର ଆଚାର୍ଯନେ ଐସା କହା ଥା କି ନୃତ୍ଯକେ ଅଖାଡ଼େମେଂ ଜୀଵ-ଅଜୀଵ ଦୋନୋଂ ଏକ ହୋକର ପ୍ରଵେଶ କରତେ ହୈଂ ଔର ଦୋନୋଂନେ ଏକତ୍ଵକା ସ୍ଵାଁଗ ରଚା ହୈ . ଵହାଁ, ଭେଦଜ୍ଞାନୀ ସମ୍ଯଗ୍ଦୃଷ୍ଟି ପୁରୁଷନେ ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନସେ ଉନ ଜୀଵ-ଅଜୀଵ ଦୋନୋଂକୀ ଉନକେ ଲକ୍ଷଣଭେଦସେ ପରୀକ୍ଷା କରକେ ଦୋନୋଂକୋ ପୃଥକ୍ ଜାନା, ଇସଲିଯେ ସ୍ଵାଁଗ ପୂରା ହୁଆ ଔର ଦୋନୋଂ ଅଲଗ ଅଲଗ ହୋକର ଅଖାଡ଼େସେ ବାହର ନିକଲ ଗଯେ . ଇସପ୍ରକାର ଅଲଙ୍କାରପୂର୍ଵକ ଵର୍ଣନ କିଯା ହୈ .
ସମ୍ଯକ୍ ଭେଦଵିଜ୍ଞାନ ଭଯେ ବୁଧ ଭିନ୍ନ ଗହେ ନିଜଭାଵ ସୁଦାଵୈଂ;
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁକେ ଉପଦେଶ ସୁନୈ ରୁ ଭଲେ ଦିନ ପାଯ ଅଜ୍ଞାନ ଗମାଵୈଂ,
ତେ ଜଗମାଁହି ମହନ୍ତ କହାଯ ଵସୈଂ ଶିଵ ଜାଯ ସୁଖୀ ନିତ ଥାଵୈଂ .
ଇସପ୍ରକାର ଶ୍ରୀ ସମଯସାରକୀ (ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵତ୍କୁନ୍ଦକୁନ୍ଦାଚାର୍ଯଦେଵପ୍ରଣୀତ ଶ୍ରୀ ସମଯସାର ପରମାଗମକୀ) ଶ୍ରୀମଦ୍ ଅମୃତଚଂଦ୍ରାଚାର୍ଯଦେଵଵିରଚିତ ଆତ୍ମଖ୍ଯାତି ନାମକ ଟୀକାମେଂ ଜୀଵ-ଅଜୀଵକା ପ୍ରରୂପକ ପହଲା ଅଙ୍କ ସମାପ୍ତ ହୁଆ .
୧୨୮ସମଯସାର