ਣ ਵਿ ਪਰਿਣਮਦਿ ਣ ਗਿਣ੍ਹਦਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਦਿ ਣ ਪਰਦਵ੍ਵਪਜ੍ਜਾਏ .
ਯਤੋ ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਵਿਕਾਰ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਯਂ ਚ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪੁਦ੍ਗਲਪਰਿਣਾਮਂ ਕਰ੍ਮ ਪੁਦ੍ਗਲਦ੍ਰਵ੍ਯੇਣ ਸ੍ਵਯਮਨ੍ਤਰ੍ਵ੍ਯਾਪਕੇਨ ਭੂਤ੍ਵਾਦਿਮਧ੍ਯਾਨ੍ਤੇਸ਼ੁ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਤਂ ਗ੍ਰੁਹ੍ਣਤਾ ਤਥਾ ਪਰਿਣਮਤਾ ਤਥੋਤ੍ਪਦ੍ਯਮਾਨੇਨ ਚ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਂ ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਹਿ ਜ੍ਞਾਨੀ ਸ੍ਵਯਮਨ੍ਤਰ੍ਵ੍ਯਾਪਕੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਬਹਿਃਸ੍ਥਸ੍ਯ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਸ੍ਯ ਪਰਿਣਾਮਂ ਮ੍ਰੁਤ੍ਤਿਕਾਕਲਸ਼- ਮਿਵਾਦਿਮਧ੍ਯਾਨ੍ਤੇਸ਼ੁ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਨ ਤਂ ਗ੍ਰੁਹ੍ਣਾਤਿ ਨ ਤਥਾ ਪਰਿਣਮਤਿ ਨ ਤਥੋਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਚ, ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਵਿਕਾਰ੍ਯਂ
ਅਬ ਯਹ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨ ਕਰਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਦ੍ਗਲਕਰ੍ਮਕੋ ਜਾਨਨੇਵਾਲੇ ਜੀਵਕੇ ਪੁਦ੍ਗਲਕੇ ਸਾਥ ਕਰ੍ਤਾਕਰ੍ਮਭਾਵ ਹੈ ਯਾ ਨਹੀਂ ? ਉਸਕਾ ਉਤ੍ਤਰ ਕਹਤੇ ਹੈਂ : —
ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਪਰ੍ਯਾਯੋਂ ਨ ਪ੍ਰਣਮੇ, ਨਹਿਂ ਗ੍ਰਹੇ, ਨਹਿਂ ਊਪਜੇ ..੭੬..
ਗਾਥਾਰ੍ਥ : — [ਜ੍ਞਾਨੀ ] ਜ੍ਞਾਨੀ [ਅਨੇਕਵਿਧਮ੍ ] ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰਕੇ [ਪੁਦ੍ਗਲਕਰ੍ਮ ] ਪੁਦ੍ਗਲਕਰ੍ਮਕੋ [ਜਾਨਨ੍ ਅਪਿ ] ਜਾਨਤਾ ਹੁਆ ਭੀ [ ਖਲੁ ] ਨਿਸ਼੍ਚਯਸੇ [ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਪਰ੍ਯਾਯੇ ] ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਕੀ ਪਰ੍ਯਾਯਮੇਂ [ਨ ਅਪਿ ਪਰਿਣਮਤਿ ] ਪਰਿਣਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ, [ ਨ ਗ੍ਰੁਹ੍ਣਾਤਿ ] ਉਸੇ ਗ੍ਰਹਣ ਨਹੀਂ ਕਰਤਾ ਔਰ [ਨ ਉਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ] ਉਸ – ਰੂਪ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ .
ਟੀਕਾ : — ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ, ਵਿਕਾਰ੍ਯ ਔਰ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਯ ਐਸਾ, ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਵਾਲਾ ਪੁਦ੍ਗਲਕੇ ਪਰਿਣਾਮਸ੍ਵਰੂਪ ਕਰ੍ਮ (ਕਰ੍ਤਾਕਾ ਕਾਰ੍ਯ), ਉਸਮੇਂ ਪੁਦ੍ਗਲਦ੍ਰਵ੍ਯ ਸ੍ਵਯਂ ਅਨ੍ਤਰ੍ਵ੍ਯਾਪਕ ਹੋਕਰ, ਆਦਿ-ਮਧ੍ਯ-ਅਨ੍ਤਮੇਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤ ਹੋਕਰ, ਉਸੇ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਤਾ ਹੁਆ, ਉਸ-ਰੂਪ ਪਰਿਣਮਨ ਕਰਤਾ ਹੁਆ ਉਸ-ਰੂਪ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਹੋਤਾ ਹੁਆ, ਉਸ ਪੁਦ੍ਗਲਪਰਿਣਾਮਕੋ ਕਰਤਾ ਹੈ; ਇਸਪ੍ਰਕਾਰ ਪੁਦ੍ਗਲਦ੍ਰਵ੍ਯਸੇ ਕਿਯੇ ਜਾਨੇਵਾਲੇ ਪੁਦ੍ਗਲਪਰਿਣਾਮਕੋ ਜ੍ਞਾਨੀ ਜਾਨਤਾ ਹੁਆ ਭੀ, ਜੈਸੇ ਮਿਟ੍ਟੀ ਸ੍ਵਯਂ ਘੜੇਮੇਂ ਅਨ੍ਤਰ੍ਵ੍ਯਾਪਕ ਹੋਕਰ, ਆਦਿ-ਮਧ੍ਯ-ਅਨ੍ਤਮੇਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤ ਹੋਕਰ, ਘੜੇਕੋ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਤੀ ਹੈ, ਘੜਕੇ ਰੂਪਮੇਂ ਪਰਿਣਮਿਤ ਹੋਤੀ ਹੈ ਔਰ ਘੜੇਕੇ ਰੂਪਮੇਂ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਹੋਤੀ ਹੈ ਉਸੀਪ੍ਰਕਾਰ, ਜ੍ਞਾਨੀ ਸ੍ਵਯਂ ਬਾਹ੍ਯਸ੍ਥਿਤ (ਬਾਹਰ ਰਹਨੇਵਾਲੇ) ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਕੇ ਪਰਿਣਾਮਮੇਂ ਅਨ੍ਤਰ੍ਵ੍ਯਾਪਕ ਹੋਕਰ, ਆਦਿ-ਮਧ੍ਯ-ਅਨ੍ਤਮੇਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤ ਹੋਕਰ, ਉਸੇ ਗ੍ਰਹਣ ਨਹੀਂ ਕਰਤਾ, ਉਸ-ਰੂਪ ਪਰਿਣਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ ਔਰ ਉਸ-ਰੂਪ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ; ਇਸਲਿਯੇ, ਯਦ੍ਯਪਿ ਜ੍ਞਾਨੀ ਪੁਦ੍ਗਲਕਰ੍ਮਕੋ ਜਾਨਤਾ ਹੈ ਤਥਾਪਿ, ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ, ਵਿਕਾਰ੍ਯ ਔਰ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਯ ਐਸਾ ਜੋ
੧੪੪