ਣ ਵਿ ਪਰਿਣਮਦਿ ਣ ਗਿਣ੍ਹਦਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਦਿ ਣ ਪਰਦਵ੍ਵਪਜ੍ਜਾਏ .
ਯਤੋ ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਵਿਕਾਰ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਯਂ ਚ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸੁਖਦੁਃਖਾਦਿਰੂਪਂ ਪੁਦ੍ਗਲਕਰ੍ਮਫਲਂ ਕਰ੍ਮ ਪੁਦ੍ਗਲਦ੍ਰਵ੍ਯੇਣ ਸ੍ਵਯਮਨ੍ਤਰ੍ਵ੍ਯਾਪਕੇਨ ਭੂਤ੍ਵਾਦਿਮਧ੍ਯਾਨ੍ਤੇਸ਼ੁ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਤਦ੍ ਗ੍ਰੁਹ੍ਣਤਾ ਤਥਾ ਪਰਿਣਮਤਾ ਤਥੋਤ੍ਪਦ੍ਯਮਾਨੇਨ ਚ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਂ ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਹਿ ਜ੍ਞਾਨੀ ਸ੍ਵਯਮਨ੍ਤਰ੍ਵ੍ਯਾਪਕੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਬਹਿਃਸ੍ਥਸ੍ਯ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਸ੍ਯ ਪਰਿਣਾਮਂ ਮ੍ਰੁਤ੍ਤਿਕਾਕਲਸ਼ਮਿਵਾਦਿਮਧ੍ਯਾਨ੍ਤੇਸ਼ੁ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਨ ਤਂ ਗ੍ਰੁਹ੍ਣਾਤਿ ਨ ਤਥਾ ਪਰਿਣਮਤਿ ਨ ਤਥੋਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਚ, ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਵਿਕਾਰ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਯਂ ਚ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਪਰਿਣਾਮਂ ਕਰ੍ਮਾਕੁਰ੍ਵਾਣਸ੍ਯ, ਸੁਖਦੁਃਖਾਦਿਰੂਪਂ ਪੁਦ੍ਗਲਕ ਰ੍ਮਫਲਂ ਜਾਨਤੋਪਿ, ਜ੍ਞਾਨਿਨਃ ਪੁਦ੍ਗਲੇਨ ਸਹ ਨ ਕਰ੍ਤ੍ਰੁਕਰ੍ਮਭਾਵਃ .
ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਪਰ੍ਯਾਯੋਂ ਨ ਪ੍ਰਣਮੇ, ਨਹਿਂ ਗ੍ਰਹੇ, ਨਹਿਂ ਊਪਜੇ ..੭੮..
ਗਾਥਾਰ੍ਥ : — [ਜ੍ਞਾਨੀ ] ਜ੍ਞਾਨੀ [ਪੁਦ੍ਗਲਕਰ੍ਮਫਲਮ੍ ] ਪੁਦ੍ਗਲਕਰ੍ਮਕਾ ਫਲ [ਅਨਨ੍ਤਮ੍ ] ਜੋ ਕਿ ਅਨਨ੍ਤ ਹੈ ਉਸੇ [ਜਾਨਨ੍ ਅਪਿ ] ਜਾਨਤਾ ਹੁਆ ਭੀ [ਖਲੁ ] ਪਰਮਾਰ੍ਥਸੇ [ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਪਰ੍ਯਾਯੇ ] ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਕੀ ਪਰ੍ਯਾਯਰੂਪ [ਨ ਅਪਿ ਪਰਿਣਮਤਿ ] ਪਰਿਣਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ, [ ਨ ਗ੍ਰੁਹ੍ਣਾਤਿ ] ਉਸੇ ਗ੍ਰਹਣ ਨਹੀਂ ਕਰਤਾ ਔਰ [ਨ ਉਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ] ਉਸ – ਰੂਪ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ .
ਟੀਕਾ : — ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ, ਵਿਕਾਰ੍ਯ ਔਰ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਯ ਐਸਾ, ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਵਾਲਾ ਸੁਖਦੁਃਖਾਦਿਰੂਪ ਪੁਦ੍ਗਲਕਰ੍ਮਫਲਸ੍ਵਰੂਪ ਜੋ ਕਰ੍ਮ (ਕਰ੍ਤਾਕਾ ਕਾਰ੍ਯ), ਉਸਮੇਂ ਪੁਦ੍ਗਲਦ੍ਰਵ੍ਯ ਸ੍ਵਯਂ ਅਨ੍ਤਰ੍ਵ੍ਯਾਪਕ ਹੋਕਰ, ਆਦਿ-ਮਧ੍ਯ-ਅਨ੍ਤਮੇਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤ ਹੋਕਰ, ਉਸੇ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਤਾ ਹੁਆ, ਉਸ-ਰੂਪ ਪਰਿਣਮਨ ਕਰਤਾ ਹੁਆ ਔਰ ਉਸ- ਰੂਪ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਹੋਤਾ ਹੁਆ, ਉਸ ਸੁਖਦੁਃਖਾਦਿਰੂਪ ਪੁਦ੍ਗਲਕਰ੍ਮਫਲਕੋ ਕਰਤਾ ਹੈ; ਇਸਪ੍ਰਕਾਰ ਪੁਦ੍ਗਲਦ੍ਰਵ੍ਯਕੇ ਦ੍ਵਾਰਾ ਕਿਯੇ ਜਾਨੇਵਾਲੇ ਸੁਖਦੁਃਖਾਦਿਰੂਪ ਪੁਦ੍ਗਲਕਰ੍ਮਫਲਕੋ ਜ੍ਞਾਨੀ ਜਾਨਤਾ ਹੁਆ ਭੀ, ਜੈਸੇ ਮਿਟ੍ਟੀ ਸ੍ਵਯਂ ਘੜੇਮੇਂ ਅਨ੍ਤਰ੍ਵ੍ਯਾਪਕ ਹੋਕਰ, ਆਦਿ-ਮਧ੍ਯ-ਅਨ੍ਤਮੇਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤ ਹੋਕਰ, ਘੜੇਕੋ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਤੀ ਹੈ, ਘਡੇ਼ਕੇ ਰੂਪਮੇਂ ਪਰਿਣਮਿਤ ਹੋਤੀ ਹੈ ਔਰ ਘੜੇਕੇ ਰੂਪਮੇਂ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਹੋਤੀ ਹੈ ਉਸੀਪ੍ਰਕਾਰ, ਜ੍ਞਾਨੀ ਸ੍ਵਯਂ ਬਾਹ੍ਯਸ੍ਥਿਤ ਐਸੇ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਕੇ ਪਰਿਣਾਮਮੇਂ ਅਨ੍ਤਰ੍ਵ੍ਯਾਪਕ ਹੋਕਰ, ਆਦਿ-ਮਧ੍ਯ-ਅਨ੍ਤਮੇਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤ ਹੋਕਰ, ਉਸੇ ਗ੍ਰਹਣ ਨਹੀਂ ਕਰਤਾ, ਉਸ-ਰੂਪ ਪਰਿਣਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ ਔਰ ਉਸ-ਰੂਪ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ; ਇਸਲਿਯੇ, ਯਦ੍ਯਪਿ ਜ੍ਞਾਨੀ ਸੁਖਦੁਃਖਾਦਿਰੂਪ ਪੁਦ੍ਗਲਕਰ੍ਮਕੇ ਫਲਕੋ ਜਾਨਤਾ ਹੈ ਤਥਾਪਿ, ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ, ਵਿਕਾਰ੍ਯ ਔਰ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਯ ਐਸਾ ਜੋ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਵਾਲਾ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯ- ਪਰਿਣਾਮਸ੍ਵਰੂਪ ਕਰ੍ਮ ਹੈ, ਉਸੇ ਨ ਕਰਨੇਵਾਲੇ ਐਸੇ ਉਸ ਜ੍ਞਾਨੀਕੋ ਪੁਦ੍ਗਲਕੇ ਸਾਥ ਕਰ੍ਤਾਕਰ੍ਮਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੈ