ਮਿਥ੍ਯਾਦਰ੍ਸ਼ਨਮਜ੍ਞਾਨਮਵਿਰਤਿਰਿਤ੍ਯਾਦਯੋ ਹਿ ਭਾਵਾਃ ਤੇ ਤੁ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਮਯੂਰਮੁਕੁਰਨ੍ਦਵਜ੍ਜੀਵਾਜੀਵਾਭ੍ਯਾਂ ਭਾਵ੍ਯਮਾਨਤ੍ਵਾਜ੍ਜੀਵਾਜੀਵੌ . ਤਥਾ ਹਿ — ਯਥਾ ਨੀਲਹਰਿਤਪੀਤਾਦਯੋ ਭਾਵਾਃ ਸ੍ਵਦ੍ਰਵ੍ਯਸ੍ਵਭਾਵਤ੍ਵੇਨ ਮਯੂਰੇਣ ਭਾਵ੍ਯਮਾਨਾ ਮਯੂਰ ਏਵ, ਯਥਾ ਚ ਨੀਲਹਰਿਤਪੀਤਾਦਯੋ ਭਾਵਾਃ ਸ੍ਵਚ੍ਛਤਾਵਿਕਾਰਮਾਤ੍ਰੇਣ ਮੁਕੁਰਨ੍ਦੇਨ ਭਾਵ੍ਯਮਾਨਾ ਮੁਕੁਰਨ੍ਦ ਏਵ, ਤਥਾ ਮਿਥ੍ਯਾਦਰ੍ਸ਼ਨਮਜ੍ਞਾਨਮਵਿਰਤਿਰਿਤ੍ਯਾਦਯੋ ਭਾਵਾਃ ਸ੍ਵਦ੍ਰਵ੍ਯਸ੍ਵਭਾਵਤ੍ਵੇਨਾਜੀਵੇਨ ਭਾਵ੍ਯਮਾਨਾ ਅਜੀਵ ਏਵ, ਤਥੈਵ ਚ ਮਿਥ੍ਯਾਦਰ੍ਸ਼ਨਮਜ੍ਞਾਨਮਵਿਰਤਿਰਿਤ੍ਯਾਦਯੋ ਭਾਵਾਸ਼੍ਚੈਤਨ੍ਯਵਿਕਾਰਮਾਤ੍ਰੇਣ
ਗਾਥਾਰ੍ਥ : — [ਪੁਨਃ ] ਔਰ, [ਮਿਥ੍ਯਾਤ੍ਵਂ ] ਜੋ ਮਿਥ੍ਯਾਤ੍ਵ ਕਹਾ ਹੈ ਵਹ [ਦ੍ਵਿਵਿਧਂ ] ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰਕਾ ਹੈ — [ਜੀਵਃ ਅਜੀਵਃ ] ਏਕ ਜੀਵਮਿਥ੍ਯਾਤ੍ਵ ਔਰ ਏਕ ਅਜੀਵਮਿਥ੍ਯਾਤ੍ਵ; [ਤਥਾ ਏਵ ] ਔਰ ਇਸੀਪ੍ਰਕਾਰ [ਅਜ੍ਞਾਨਮ੍ ] ਅਜ੍ਞਾਨ, [ਅਵਿਰਤਿਃ ] ਅਵਿਰਤਿ, [ਯੋਗਃ ] ਯੋਗ, [ਮੋਹਃ ] ਮੋਹ ਤਥਾ [ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਯਾਃ ] ਕ੍ਰੋਧਾਦਿ ਕਸ਼ਾਯ — [ਇਮੇ ਭਾਵਾਃ ] ਯਹ (ਸਰ੍ਵ) ਭਾਵ ਜੀਵ ਔਰ ਅਜੀਵਕੇ ਭੇਦਸੇ ਦੋ- ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰਕੇ ਹੈਂ .
ਟੀਕਾ : — ਮਿਥ੍ਯਾਦਰ੍ਸ਼ਨ, ਅਜ੍ਞਾਨ, ਅਵਿਰਤਿ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਜੋ ਭਾਵ ਹੈਂ ਵੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ, ਮਯੂਰ ਔਰ ਦਰ੍ਪਣਕੀ ਭਾਁਤਿ, ਅਜੀਵ ਔਰ ਜੀਵਕੇ ਦ੍ਵਾਰਾ ਭਾਯੇ ਜਾਤੇ ਹੈਂ, ਇਸਲਿਯੇ ਵੇ ਅਜੀਵ ਭੀ ਹੈਂ ਔਰ ਜੀਵ ਭੀ ਹੈਂ . ਇਸੇ ਦ੍ਰੁਸ਼੍ਟਾਨ੍ਤਸੇ ਸਮਝਾਤੇ ਹੈਂ : — ਜੈਸੇ ਗਹਰਾ ਨੀਲਾ, ਹਰਾ, ਪੀਲਾ ਆਦਿ (ਵਰ੍ਣਰੂਪ) ਭਾਵ ਜੋ ਕਿ ਮੋਰਕੇ ਅਪਨੇ ਸ੍ਵਭਾਵਸੇ ਮੋਰਕੇ ਦ੍ਵਾਰਾ ਭਾਯੇ ਜਾਤੇ ਹੈਂ ( – ਬਨਤੇ ਹੈਂ, ਹੋਤੇ ਹੈਂ) ਵੇ ਮੋਰ ਹੀ ਹੈਂ ਔਰ (ਦਰ੍ਪਣਮੇਂ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਰੂਪਸੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਨੇਵਾਲਾ) ਗਹਰਾ ਨੀਲਾ, ਹਰਾ, ਪੀਲਾ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਭਾਵ ਜੋ ਕਿ (ਦਰ੍ਪਣਕੀ) ਸ੍ਵਚ੍ਛਤਾਕੇ ਵਿਕਾਰਮਾਤ੍ਰਸੇ ਦਰ੍ਪਣਕੇ ਦ੍ਵਾਰਾ ਭਾਯੇ ਜਾਤੇ ਹੈਂ ਵੇ ਦਰ੍ਪਣ ਹੀ ਹੈਂ; ਇਸੀਪ੍ਰਕਾਰ ਮਿਥ੍ਯਾਦਰ੍ਸ਼ਨ, ਅਜ੍ਞਾਨ, ਅਵਿਰਤਿ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਭਾਵ ਜੋ ਕਿ ਅਜੀਵਕੇ ਅਪਨੇ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸ੍ਵਭਾਵਸੇ ਅਜੀਵਕੇ ਦ੍ਵਾਰਾ ਭਾਯੇ ਜਾਤੇ ਹੈਂ ਵੇ ਅਜੀਵ ਹੀ ਹੈਂ ਔਰ ਮਿਥ੍ਯਾਦਰ੍ਸ਼ਨ, ਅਜ੍ਞਾਨ, ਅਵਿਰਤਿ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਭਾਵ ਜੋ ਕਿ ਚੈਤਨ੍ਯਕੇ ਵਿਕਾਰਮਾਤ੍ਰਸੇ ਜੀਵਕੇ ਦ੍ਵਾਰਾ ★ ਗਾਥਾ ੮੬ਮੇਂ ਦ੍ਵਿਕ੍ਰਿਯਾਵਾਦੀਕੋ ਮਿਥ੍ਯਾਦ੍ਰੁਸ਼੍ਟਿ ਕਹਾ ਥਾ ਉਸਕੇ ਸਾਥ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧ ਕਰਨੇਕੇ ਲਿਯੇ ਯਹਾਁ ‘ਪੁਨਃ’ ਸ਼ਬ੍ਦ ਹੈ .