ਅਯਂ ਕਿਲਾਜ੍ਞਾਨੇਨਾਤ੍ਮਾ ਪਰਾਤ੍ਮਨੋਃ ਪਰਸ੍ਪਰਵਿਸ਼ੇਸ਼ਾਨਿਰ੍ਜ੍ਞਾਨੇ ਸਤਿ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਚ ਪਰਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਸ੍ਵਯਮਜ੍ਞਾਨਮਯੀਭੂਤਃ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਕਰ੍ਤਾ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ . ਤਥਾ ਹਿ — ਤਥਾਵਿਧਾਨੁਭਵਸਮ੍ਪਾਦਨ- ਸਮਰ੍ਥਾਯਾਃ ਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਸੁਖਦੁਃਖਾਦਿਰੂਪਾਯਾਃ ਪੁਦ੍ਗਲਪਰਿਣਾਮਾਵਸ੍ਥਾਯਾਃ ਸ਼ੀਤੋਸ਼੍ਣਾਨੁਭਵਸਮ੍ਪਾਦਨਸਮਰ੍ਥਾਯਾਃ ਸ਼ੀਤੋਸ਼੍ਣਾਯਾਃ ਪੁਦ੍ਗਲਪਰਿਣਾਮਾਵਸ੍ਥਾਯਾ ਇਵ ਪੁਦ੍ਗਲਾਦਭਿਨ੍ਨਤ੍ਵੇਨਾਤ੍ਮਨੋ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵਾਤ੍ਯਨ੍ਤਭਿਨ੍ਨਾਯਾਸ੍ਤ- ਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਤਥਾਵਿਧਾਨੁਭਵਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਨੋਭਿਨ੍ਨਤ੍ਵੇਨ ਪੁਦ੍ਗਲਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਮੇਵਾਤ੍ਯਨ੍ਤਭਿਨ੍ਨਸ੍ਯਾਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਪਰਸ੍ਪਰਵਿਸ਼ੇਸ਼ਾ- ਨਿਰ੍ਜ੍ਞਾਨੇ ਸਤ੍ਯੇਕਤ੍ਵਾਧ੍ਯਾਸਾਤ੍ ਸ਼ੀਤੋਸ਼੍ਣਰੂਪੇਣੇਵਾਤ੍ਮਨਾ ਪਰਿਣਮਿਤੁਮਸ਼ਕ੍ਯੇਨ ਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਸੁਖਦੁਃਖਾਦਿ- ਪਰਸ੍ਪਰ ਨਿਮਿਤ੍ਤਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਭਾਵ ਮਾਤ੍ਰ ਹੈ . ਕਰ੍ਤਾ ਤੋ ਦੋਨੋਂ ਅਪਨੇ ਅਪਨੇ ਭਾਵਕੇ ਹੈਂ ਯਹ ਨਿਸ਼੍ਚਯ ਹੈ ..੯੧..
ਗਾਥਾਰ੍ਥ : — [ਪਰਮ੍ ] ਜੋ ਪਰਕੋ [ਆਤ੍ਮਾਨਂ ] ਅਪਨੇਰੂਪ [ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ] ਕਰਤਾ ਹੈ [ਚ ] ਔਰ [ਆਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਅਪਿ ] ਅਪਨੇਕੋ ਭੀ [ਪਰਂ ] ਪਰ [ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ] ਕਰਤਾ ਹੈ, [ਸਃ ] ਵਹ [ਅਜ੍ਞਾਨਮਯਃ ਜੀਵਃ ] ਅਜ੍ਞਾਨਮਯ ਜੀਵ [ਕਰ੍ਮਣਾਂ ] ਕਰ੍ਮੋਂਕਾ [ਕਾਰਕਃ ] ਕਰ੍ਤਾ [ਭਵਤਿ ] ਹੋਤਾ ਹੈ .
ਟੀਕਾ : — ਯਹ ਆਤ੍ਮਾ ਅਜ੍ਞਾਨਸੇ ਅਪਨਾ ਔਰ ਪਰਕਾ ਪਰਸ੍ਪਰ ਭੇਦ (ਅਨ੍ਤਰ) ਨਹੀਂ ਜਾਨਤਾ ਹੋ ਤਬ ਵਹ ਪਰਕੋ ਅਪਨੇਰੂਪ ਔਰ ਅਪਨੇਕੋ ਪਰਰੂਪ ਕਰਤਾ ਹੁਆ, ਸ੍ਵਯਂ ਅਜ੍ਞਾਨਮਯ ਹੋਤਾ ਹੁਆ, ਕਰ੍ਮੋਂਕਾ ਕਰ੍ਤਾ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸਿਤ ਹੋਤਾ ਹੈ . ਯਹ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟਤਾਸੇ ਸਮਝਾਤੇ ਹੈਂ : — ਜੈਸੇ ਸ਼ੀਤ-ਉਸ਼੍ਣਕਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਾਨੇਮੇਂ ਸਮਰ੍ਥ ਐਸੀ ਸ਼ੀਤ-ਉਸ਼੍ਣ ਪੁਦ੍ਗਲਪਰਿਣਾਮਕੀ ਅਵਸ੍ਥਾ ਪੁਦ੍ਗਲਸੇ ਅਭਿਨ੍ਨਤਾਕੇ ਕਾਰਣ ਆਤ੍ਮਾਸੇ ਸਦਾ ਹੀ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤ ਭਿਨ੍ਨ ਹੈ ਔਰ ਉਸਕੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸੇ ਹੋਨੇਵਾਲਾ ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਰਕਾ ਅਨੁਭਵ ਆਤ੍ਮਾਸੇ ਅਭਿਨ੍ਨਤਾਕੇ ਕਾਰਣ ਪੁਦ੍ਗਲਸੇ ਸਦਾ ਹੀ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤ ਭਿਨ੍ਨ ਹੈ, ਇਸੀਪ੍ਰਕਾਰ ਐਸਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਾਨੇਮੇਂ ਸਮਰ੍ਥ ਐਸੀ ਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਸੁਖਦੁਃਖਾਦਿਰੂਪ ਪੁਦ੍ਗਲਪਰਿਣਾਮਕੀ ਅਵਸ੍ਥਾ ਪੁਦ੍ਗਲਸੇ ਅਭਿਨ੍ਨਤਾਕੇ ਕਾਰਣ ਆਤ੍ਮਾਸੇ ਸਦਾ ਹੀ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤ ਭਿਨ੍ਨ ਹੈ ਔਰ