ਵਵਹਾਰੇਣ ਦੁ ਆਦਾ ਕਰੇਦਿ ਘਡਪਡਰਧਾਣਿ ਦਵ੍ਵਾਣਿ .
ਵ੍ਯਵਹਾਰਿਣਾਂ ਹਿ ਯਤੋ ਯਥਾਯਮਾਤ੍ਮਾਤ੍ਮਵਿਕਲ੍ਪਵ੍ਯਾਪਾਰਾਭ੍ਯਾਂ ਘਟਾਦਿਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਾਤ੍ਮਕਂ ਬਹਿਃਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਤਤਸ੍ਤਥਾ ਕ੍ਰੋਧਾਦਿਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਾਤ੍ਮਕਂ ਚ ਸਮਸ੍ਤਮਨ੍ਤਃਕਰ੍ਮਾਪਿ ਕਰੋਤ੍ਯਵਿਸ਼ੇਸ਼ਾਦਿ- ਇਸੀ ਬਾਤਕੋ ਦ੍ਰੁਢ ਕਰਤੇ ਹੁਏ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ : —
ਸ਼੍ਲੋਕਾਰ੍ਥ : — [ਆਤ੍ਮਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ] ਆਤ੍ਮਾ ਜ੍ਞਾਨਸ੍ਵਰੂਪ ਹੈ, [ਸ੍ਵਯਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ] ਸ੍ਵਯਂ ਜ੍ਞਾਨ ਹੀ ਹੈ; [ਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ ਅਨ੍ਯਤ੍ ਕਿਮ੍ ਕਰੋਤਿ ] ਵਹ ਜ੍ਞਾਨਕੇ ਅਤਿਰਿਕ੍ਤ ਅਨ੍ਯ ਕ੍ਯਾ ਕਰੇ ? [ਆਤ੍ਮਾ ਪਰਭਾਵਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤਾ ] ਆਤ੍ਮਾ ਪਰਭਾਵਕਾ ਕਰ੍ਤਾ ਹੈ [ਅਯਂ ] ਐਸਾ ਮਾਨਨਾ (ਤਥਾ ਕਹਨਾ) ਸੋ [ਵ੍ਯਵਹਾਰਿਣਾਮ੍ ਮੋਹਃ ] ਵ੍ਯਵਹਾਰੀ ਜੀਵੋਂਕਾ ਮੋਹ (ਅਜ੍ਞਾਨ) ਹੈ .੬੨.
ਅਬ ਕ ਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਵ੍ਯਵਹਾਰੀ ਜਨ ਐਸਾ ਕਹਤੇ ਹੈਂ : —
ਗਾਥਾਰ੍ਥ : — [ਵ੍ਯਵਹਾਰੇਣ ਤੁ ] ਵ੍ਯਵਹਾਰਸੇ ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਵ੍ਯਵਹਾਰੀ ਜਨ ਮਾਨਤੇ ਹੈਂ ਕਿ [ਇਹ ] ਜਗਤਮੇਂ [ਆਤ੍ਮਾ ] ਆਤ੍ਮਾ [ਘਟਪਟਰਥਾਨ੍ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ] ਘਟ, ਪਟ, ਰਥ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਵਸ੍ਤੁਓਂਕੋ, [ਚ ] ਔਰ [ਕਰਣਾਨਿ ] ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋਂਕੋ, [ਵਿਵਿਧਾਨਿ ] ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰਕੇ [ਕਰ੍ਮਾਣਿ ] ਕ੍ਰੋਧਾਦਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਕਰ੍ਮੋਂਕੋ [ਚ ਨੋਕਰ੍ਮਾਣਿ ] ਔਰ ਸ਼ਰੀਰਾਦਿਕ ਨੋਕਰ੍ਮੋਂਕੋ [ਕਰੋਤਿ ] ਕਰਤਾ ਹੈ .
ਟੀਕਾ : — ਜਿਸਨੇ ਅਪਨੇ (ਇਚ੍ਛਾਰੂਪ) ਵਿਕਲ੍ਪ ਔਰ (ਹਸ੍ਤਾਦਿਕੀ ਕ੍ਰਿਯਾਰੂਪ) ਵ੍ਯਾਪਾਰਕੇ ਦ੍ਵਾਰਾ ਯਹ ਆਤ੍ਮਾ ਘਟ ਆਦਿ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪ ਬਾਹ੍ਯਕਰ੍ਮਕੋ ਕਰਤਾ ਹੁਆ (ਵ੍ਯਵਹਾਰੀ ਜਨੋਂਕੋ) ਪ੍ਰਤਿਭਾਸਿਤ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਇਸਲਿਯੇ ਉਸੀਪ੍ਰਕਾਰ (ਆਤ੍ਮਾ) ਕ੍ਰੋਧਾਦਿ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪ ਸਮਸ੍ਤ ਅਨ੍ਤਰਂਗ ਕਰ੍ਮਕੋ ਭੀ —