ਦ੍ਵਿਤਯਤਾਂ ਗਤਮੈਕ੍ਯਮੁਪਾਨਯਨ੍ .
ਸ੍ਵਯਮੁਦੇਤ੍ਯਵਬੋਧਸੁਧਾਪ੍ਲਵਃ ..੧੦੦..
ਪ੍ਰਥਮ ਟੀਕਾਕਾਰ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ‘ਅਬ ਏਕ ਹੀ ਕਰ੍ਮ ਦੋ ਪਾਤ੍ਰਰੂਪ ਹੋਕਰ ਪੁਣ੍ਯ-ਪਾਪਰੂਪਸੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਤੇ ਹੈਂ .’
ਜੈਸੇ ਨ੍ਰੁਤ੍ਯਮਞ੍ਚ ਪਰ ਏਕ ਹੀ ਪੁਰੁਸ਼ ਅਪਨੇ ਦੋ ਰੂਪ ਦਿਖਾਕਰ ਨਾਚ ਰਹਾ ਹੋ ਤੋ ਉਸੇ ਯਥਾਰ੍ਥ ਜ੍ਞਾਤਾ ਪਹਿਚਾਨ ਲੇਤਾ ਹੈ ਔਰ ਉਸੇ ਏਕ ਹੀ ਜਾਨ ਲੇਤਾ ਹੈ, ਇਸੀਪ੍ਰਕਾਰ ਯਦ੍ਯਪਿ ਕਰ੍ਮ ਏਕ ਹੀ ਹੈ ਤਥਾਪਿ ਵਹ ਪੁਣ੍ਯ-ਪਾਪਕੇ ਭੇਦਸੇ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰਕੇ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਕੇ ਨਾਚਤਾ ਹੈ ਉਸੇ, ਸਮ੍ਯਗ੍ਦ੍ਰੁਸ਼੍ਟਿਕਾ ਯਥਾਰ੍ਥਜ੍ਞਾਨ ਏਕਰੂਪ ਜਾਨ ਲੇਤਾ ਹੈ . ਉਸ ਜ੍ਞਾਨਕੀ ਮਹਿਮਾਕਾ ਕਾਵ੍ਯ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰਕੇ ਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭਮੇਂ ਟੀਕਾਕਾਰ ਆਚਾਰ੍ਯ ਕਹਤੇ ਹੈਂ : —
ਸ਼੍ਲੋਕਾਰ੍ਥ : — [ਅਥ ] ਅਬ (ਕ ਰ੍ਤਾਕ ਰ੍ਮ ਅਧਿਕਾਰਕੇ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍), [ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ-ਭੇਦਤਃ ] ਸ਼ੁਭ ਔਰ ਅਸ਼ੁਭਕੇ ਭੇਦਸੇ [ਦ੍ਵਿਤਯਤਾਂ ਗਤਮ੍ ਤਤ੍ ਕਰ੍ਮ ] ਦ੍ਵਿਤ੍ਵਕੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਉਸ ਕ ਰ੍ਮਕੋ [ਐਕ੍ਯਮ੍ ਉਪਾਨਯਨ੍ ] ਏਕ ਰੂਪ ਕ ਰਤਾ ਹੁਆ, [ਗ੍ਲਪਿਤ-ਨਿਰ੍ਭਰ-ਮੋਹਰਜਾ ] ਜਿਸਨੇ ਅਤ੍ਯਂਤ ਮੋਹਰਜਕੋ ਦੂਰ ਕ ਰ ਦਿਯਾ ਹੈ ਐਸਾ [ਅਯਂ ਅਵਬੋਧ-ਸੁਧਾਪ੍ਲਵਃ ] ਯਹ (ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ – ਅਨੁਭਵਗੋਚਰ) ਜ੍ਞਾਨਸੁਧਾਂਸ਼ੁ (ਸਮ੍ਯਗ੍ਜ੍ਞਾਨਰੂਪੀ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ) [ਸ੍ਵਯਮ੍ ] ਸ੍ਵਯਂ [ਉਦੇਤਿ ] ਉਦਯਕੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਤਾ ਹੈ .