ਭਾਵੋ ਰਾਗਾਦਿਜੁਦੋ ਜੀਵੇਣ ਕਦੋ ਦੁ ਬਂਧਗੋ ਭਣਿਦੋ . ਰਾਗਾਦਿਵਿਪ੍ਪਮੁਕ੍ਕੋ ਅਬਂਧਗੋ ਜਾਣਗੋ ਣਵਰਿ ..੧੬੭..
ਇਹ ਖਲੁ ਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਮੋਹਸਮ੍ਪਰ੍ਕਜੋਜ੍ਞਾਨਮਯ ਏਵ ਭਾਵਃ, ਅਯਸ੍ਕਾਨ੍ਤੋਪਲਸਮ੍ਪਰ੍ਕਜ ਇਵ ਕਾਲਾਯਸਸੂਚੀਂ, ਕਰ੍ਮ ਕਰ੍ਤੁਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਚੋਦਯਤਿ; ਤਦ੍ਵਿਵੇਕਜਸ੍ਤੁ ਜ੍ਞਾਨਮਯਃ, ਅਯਸ੍ਕਾਨ੍ਤੋਪਲਵਿਵੇਕਜ ਇਵ ਕਾਲਾਯਸਸੂਚੀਂ, ਅਕਰ੍ਮਕਰਣੋਤ੍ਸੁਕਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸ੍ਵਭਾਵੇਨੈਵ ਸ੍ਥਾਪਯਤਿ . ਤਤੋ ਰਾਗਾਦਿਸਂਕੀਰ੍ਣੋਜ੍ਞਾਨਮਯ ਏਵ ਕਰ੍ਤ੍ਰੁਤ੍ਵੇ ਚੋਦਕਤ੍ਵਾਦ੍ਬਨ੍ਧਕਃ . ਤਦਸਂਕੀਰ੍ਣਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਭਾਵੋਦ੍ਭਾਸਕਤ੍ਵਾਤ੍ਕੇਵਲਂ ਜ੍ਞਾਯਕ ਏਵ, ਨ ਮਨਾਗਪਿ ਬਨ੍ਧਕਃ .
ਗਾਥਾਰ੍ਥ : — [ਜੀਵੇਨ ਕ੍ਰੁਤਃ ] ਜੀਵਕ੍ਰੁਤ [ਰਾਗਾਦਿਯੁਤਃ ] ਰਾਗਾਦਿਯੁਕ੍ਤ [ਭਾਵਃ ਤੁ ] ਭਾਵ [ਬਨ੍ਧਕ : ਭਣਿਤਃ ] ਬਨ੍ਧਕ (ਨਵੀਨ ਕ ਰ੍ਮੋਂਕਾ ਬਨ੍ਧ ਕ ਰਨੇਵਾਲਾ) ਕ ਹਾ ਗਯਾ ਹੈ . [ਰਾਗਾਦਿਵਿਪ੍ਰਮੁਕ੍ਤਃ ] ਰਾਗਾਦਿਸੇ ਵਿਮੁਕ੍ਤ ਭਾਵ [ਅਬਨ੍ਧਕ : ] ਬਂਧਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, [ਕੇਵਲਮ੍ ਜ੍ਞਾਯਕ : ] ਵਹ ਮਾਤ੍ਰ ਜ੍ਞਾਯਕ ਹੀ ਹੈ .
ਟੀਕਾ : — ਜੈਸੇ ਲੋਹਚੁਮ੍ਬਕ-ਪਾਸ਼ਾਣਕੇ ਸਾਥ ਸਂਸਰ੍ਗਸੇ (ਲੋਹੇਕੀ ਸੁਈਮੇਂ) ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਹੁਆ ਭਾਵ ਲੋਹੇਕੀ ਸੁਈਕੋ (ਗਤਿ ਕਰਨੇਕੇ ਲਿਯੇ) ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਤਾ ਹੈ ਉਸੀਪ੍ਰਕਾਰ ਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਮੋਹਕੇ ਸਾਥ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਹੋਨੇਸੇ (ਆਤ੍ਮਾਮੇਂ) ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਹੁਆ ਅਜ੍ਞਾਨਮਯ ਭਾਵ ਹੀ ਆਤ੍ਮਾਕੋ ਕਰ੍ਮ ਕਰਨੇਕੇ ਲਿਯੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਔਰ ਜੈਸੇ ਲੋਹਚੁਮ੍ਬਕ-ਪਾਸ਼ਾਣਕੇ ਸਾਥ ਅਸਂਸਰ੍ਗਸੇ (ਸੁਈਮੇਂ) ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਹੁਆ ਭਾਵ ਲੋਹੇਕੀ ਸੁਈਕੋ (ਗਤਿ ਨ ਕਰਨੇਰੂਪ) ਸ੍ਵਭਾਵਮੇਂ ਹੀ ਸ੍ਥਾਪਿਤ ਕਰਤਾ ਹੈ ਉਸੀਪ੍ਰਕਾਰ ਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਮੋਹਕੇ ਸਾਥ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਨੇਸੇ (ਆਤ੍ਮਾਮੇਂ) ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਹੁਆ ਜ੍ਞਾਨਮਯ ਭਾਵ, ਜਿਸੇ ਕਰ੍ਮ ਕਰਨੇਕੀ ਉਤ੍ਸੁਕਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ (ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਕਰ੍ਮ ਕਰਨੇਕਾ ਜਿਸਕਾ ਸ੍ਵਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੈ) ਐਸੇ ਆਤ੍ਮਾਕੋ ਸ੍ਵਭਾਵਮੇਂ ਹੀ ਸ੍ਥਾਪਿਤ ਕਰਤਾ ਹੈ; ਇਸਲਿਯੇ ਰਾਗਾਦਿਕੇ ਸਾਥ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਅਜ੍ਞਾਨਮਯ ਭਾਵ ਹੀ ਕਰ੍ਤ੍ਰੁਤ੍ਵਮੇਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਤਾ ਹੈ ਅਤਃ ਵਹ ਬਨ੍ਧਕ ਹੈ ਔਰ ਰਾਗਾਦਿਕੇ ਸਾਥ ਅਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਭਾਵ ਸ੍ਵਭਾਵਕਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਹੋਨੇਸੇ ਮਾਤ੍ਰ ਜ੍ਞਾਯਕ ਹੀ ਹੈ, ਕਿਂਚਿਤ੍ਮਾਤ੍ਰ ਭੀ ਬਨ੍ਧਕ ਨਹੀਂ ਹੈ
ਭਾਵਾਰ੍ਥ : — ਰਾਗਾਦਿਕੇ ਸਾਥ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਅਜ੍ਞਾਨਮਯ ਭਾਵ ਹੀ ਬਨ੍ਧਕਾ ਕਰ੍ਤਾ ਹੈ, ਔਰ ਰਾਗਾਦਿਕੇ