క్రోధాదేర్భవనం క్రోధాదిః . అథ జ్ఞానస్య యద్భవనం తన్న క్రోధాదేరపి భవనం, యతో యథా జ్ఞానభవనే జ్ఞానం భవద్విభావ్యతే న తథా క్రోధాదిరపి; యత్తు క్రోధాదేర్భవనం తన్న జ్ఞానస్యాపి భవనం, యతో యథా క్రోధాదిభవనే క్రోధాదయో భవన్తో విభావ్యన్తే న తథా జ్ఞానమపి . ఇత్యాత్మనః క్రోధాదీనాం చ న ఖల్వేకవస్తుత్వమ్ . ఇత్యేవమాత్మాత్మాస్రవయోర్విశేషదర్శనేన యదా భేదం జానాతి తదాస్యానాదిరప్యజ్ఞానజా కర్తృకర్మప్రవృత్తిర్నివర్తతే; తన్నివృత్తావజ్ఞాననిమిత్తం పుద్గలద్రవ్యకర్మబన్ధోపి నివర్తతే . తథా సతి జ్ఞానమాత్రాదేవ బన్ధనిరోధః సిధ్యేత్ .
ణాదూణ ఆసవాణం అసుచిత్తం చ వివరీయభావం చ .
దుక్ఖస్స కారణం తి య తదో ణియత్తిం కుణది జీవో ..౭౨.. సో ఆత్మా హై ఔర క్రోధాదికకా హోనా – పరిణమనా సో క్రోధాది హై . తథా జ్ఞానకా జో హోనా – పరిణమనా హై సో క్రోధాదికా భీ హోనా – పరిణమనా నహీం హై, క్యోంకి జ్ఞానకే హోనేమేం (-పరిణమనేమేం) జైసే జ్ఞాన హోతా హుఆ మాలూమ పడతా హై ఉసీప్రకార క్రోధాదిక భీ హోతే హుఏ మాలూమ నహీం పడతే; ఔర క్రోధాదికా జో హోనా – పరిణమనా వహ జ్ఞానకా భీ హోనా – పరిణమనా నహీం హై, క్యోంకి క్రోధాదికే హోనేమేం (-పరిణమనేమేం) జైసే క్రోధాదిక హోతే హుఏ మాలూమ పడతే హైం వైసే జ్ఞాన భీ హోతా హుఆ మాలూమ నహీం పడతా . ఇసప్రకార ఆత్మాకే ఔర క్రోధాదికే నిశ్చయసే ఏకవస్తుత్వ నహీం హై . ఇసప్రకార ఆత్మా ఔర ఆస్రవోంకా విశేష ( – అన్తర) దేఖనేసే జబ యహ ఆత్మా ఉనకా భేద (భిన్నతా) జానతా హై తబ ఇస ఆత్మాకే అనాది హోనే పర భీ అజ్ఞానసే ఉత్పన్న హుఈ ఐసీ (పరమేం) కర్తాకర్మకీ ప్రవృత్తి నివృత్త హోతీ హై; ఉసకీ నివృత్తి హోనే పర పౌద్గలిక ద్రవ్యకర్మకా బన్ధ — జో కి అజ్ఞానకా నిమిత్త హై వహ — భీ నివృత్త హోతా హై . ఐసా హోనే పర, జ్ఞానమాత్రసే హీ బన్ధకా నిరోధ సిద్ధ హోతా హై .
భావార్థ : — క్రోధాదిక ఔర జ్ఞాన భిన్న-భిన్న వస్తుఐం హైం; న తో జ్ఞానమేం క్రోధాది హై ఔర న క్రోధాదిమేం జ్ఞాన హై . ఐసా ఉనకా భేదజ్ఞాన హో తబ ఉనకే ఏకత్వస్వరూపకా అజ్ఞాన నాశ హోతా హై ఔర అజ్ఞానకే నాశ హో జానేసే కర్మకా బన్ధ భీ నహీం హోతా . ఇసప్రకార జ్ఞానసే హీ బన్ధకా నిరోధ హోతా హై ..౭౧..
అబ పూఛతా హై కి జ్ఞానమాత్రసే హీ బన్ధకా నిరోధ కైసే హోతా హై ? ఉసకా ఉత్తర కహతే హైం : —
అరు దుఃఖకారణ జానకే, ఇనసే నివర్తన జీవ కరే ..౭౨..