జతుపాదపవద్వధ్యఘాతకస్వభావత్వాజ్జీవనిబద్ధాః ఖల్వాస్రవాః, న పునరవిరుద్ధస్వభావత్వా- భావాజ్జీవ ఏవ . అపస్మారరయవద్వర్ధమానహీయమానత్వాదధ్రువాః ఖల్వాస్రవాః, ధ్రువశ్చిన్మాత్రో జీవ ఏవ . శీతదాహజ్వరావేశవత్ క్రమేణోజ్జృమ్భమాణత్వాదనిత్యాః ఖల్వాస్రవాః, నిత్యో విజ్ఞానఘనస్వభావో జీవ ఏవ . బీజనిర్మోక్షక్షణక్షీయమాణదారుణస్మరసంస్కారవత్త్రాతుమశక్యత్వాదశరణాః ఖల్వాస్రవాః, సశరణః స్వయం గుప్తః సహజచిచ్ఛక్తిర్జీవ ఏవ . నిత్యమేవాకులస్వభావత్వాద్దుఃఖాని ఖల్వాస్రవాః, అదుఃఖం నిత్యమేవానాకులస్వభావో జీవ ఏవ . ఆయత్యామాకులత్వోత్పాదకస్య పుద్గలపరిణామస్య హేతుత్వాద్దుఃఖఫలాః ఖల్వాస్రవాః, అదుఃఖఫలః సకలస్యాపి పుద్గలపరిణామస్యాహేతుత్వాజ్జీవ ఏవ . ఇతి వికల్పానన్తరమేవ శిథిలితకర్మవిపాకో విఘటితఘనౌఘఘటనో దిగాభోగ ఇవ అధ్రువ హైం, [అనిత్యాః ] అనిత్య హైం [తథా చ ] తథా [అశరణాః ] అశరణ హైం, [చ ] ఔర వే [దుఃఖాని ] దుఃఖరూప హైం, [దుఃఖఫలాః ] దుఃఖ హీ జినకా ఫల హై ఐసే హైం, — [ఇతి జ్ఞాత్వా ] ఐసా జానకర జ్ఞానీ [తేభ్యః ] ఉనసే [నివర్తతే ] నివృత్త హోతా హై .
టీకా : — వృక్ష ఔర లాఖకీ భాఁతి వధ్య-ఘాతకస్వభావపనా హోనేసే ఆస్రవ జీవకే సాథ బఁధే హుఏ హైం; కిన్తు అవిరుద్ధస్వభావత్వకా అభావ హోనేసే వే జీవ హీ నహీం హైం . [లాఖకే నిమిత్తసే పీపల ఆది వృక్షకా నాశ హోతా హై . లాఖ ఘాతక హై ఔర వృక్ష వధ్య (ఘాత హోనే యోగ్య) హై . ఇసప్రకార లాఖ ఔర వృక్షకా స్వభావ ఏక-దూసరేసే విరుద్ధ హై, ఇసలియే లాఖ వృక్షకే సాథ మాత్ర బంధీ హుఈ హీ హై; లాఖ స్వయం వృక్ష నహీం హై . ఇసీప్రకార ఆస్రవ ఘాతక హైం ఔర ఆత్మా వధ్య హై . ఇసప్రకార విరుద్ధ స్వభావ హోనేసే ఆస్రవ స్వయం జీవ నహీం హై . ] ఆస్రవ మృగీకే వేగకీ భాఁతి బఢతే-ఘటతే హోనేసే అధ్రువ హైం; చైతన్యమాత్ర జీవ హీ ధ్రువ హై . ఆస్రవ శీతదాహజ్వరకే ఆవేశకీ భాఁతి అనుక్రమసే ఉత్పన్న హోతే హైం ఇసలిఏ అనిత్య హైం; విజ్ఞానఘన జిసకా స్వభావ హై ఐసా జీవ హీ నిత్య హై . జైసే కామసేవనమేం వీర్య ఛూట జాతా హై ఉసీ క్షణ దారుణ సంస్కార నష్ట హో జాతా హై, కిసీసే నహీం రోకా జా సకతా, ఇసీప్రకార కర్మోదయ ఛూట జాతా హై ఉసీ క్షణ ఆస్రవ నాశకో ప్రాప్త హో జాతే హైం, రోకే నహీం జా సకతే, ఇసలియే వే (ఆస్రవ) అశరణ హైం; స్వయంరక్షిత సహజచిత్శక్తిరూప జీవ హీ శరణసహిత హై . ఆస్రవ సదా హీ ఆకుల స్వభావవాలే హోనేసే దుఃఖరూప హైం; సదా హీ నిరాకుల స్వభావవాలా జీవ హీ అదుఃఖరూప అర్థాత్ సుఖరూప హై . ఆస్రవ ఆగామీ కాలమేం ఆకులతాకో ఉత్పన్న కరనేవాలే ఐసే పుద్గలపరిణామకే హేతు హోనేసే దుఃఖఫలరూప (దుఃఖ జిసకా ఫల హై ఐసే) హైం; జీవ హీ సమస్త పుద్గలపరిణామకా అహేతు హోనేసే అదుఃఖఫల (దుఃఖఫలరూప నహీం) హై . — ఐసా ఆస్రవోంకా ఔర జీవకా భేదజ్ఞాన హోతే హీ (తత్కాల హీ) జిసమేం కర్మవిపాక శిథిల హో గయా హై ఐసా వహ ఆత్మా, జిసమేం