జది పోగ్గలకమ్మమిణం కువ్వది తం చేవ వేదయది ఆదా .
ఇహ ఖలు క్రియా హి తావదఖిలాపి పరిణామలక్షణతయా న నామ పరిణామతోస్తి భిన్నా; పరిణామోపి పరిణామపరిణామినోరభిన్నవస్తుత్వాత్పరిణామినో న భిన్నః . తతో యా కాచన హై; జీవ తో పుద్గలకర్మకే నిమిత్తసే హోనేవాలే అపనే రాగాదిక పరిణామోంకో భోగతా హై . పరన్తు జీవ ఔర పుద్గలకా ఐసా నిమిత్త-నైమిత్తికభావ దేఖకర అజ్ఞానీకో ఐసా భ్రమ హోతా హై కి జీవ పుద్గలకర్మకో కరతా హై ఔర భోగతా హై . అనాది అజ్ఞానకే కారణ ఐసా అనాదికాలసే ప్రసిద్ధ వ్యవహార హై .
పరమార్థసే జీవ-పుద్గలకీ ప్రవృత్తి భిన్న హోనే పర భీ, జబ తక భేదజ్ఞాన న హో తబ తక బాహరసే ఉనకీ ప్రవృత్తి ఏకసీ దిఖాఈ దేతీ హై . అజ్ఞానీకో జీవ-పుద్గలకా భేదజ్ఞాన నహీం హోతా, ఇసలియే వహ ఊ పరీ దృష్టిసే జైసా దిఖాఈ దేతా హై వైసా మాన లేతా హై; ఇసలియే వహ యహ మానతా హై కి జీవ పుద్గలకర్మకో కరతా హై ఔర భోగతా హై . శ్రీ గురు భేదజ్ఞాన కరాకర, పరమార్థ జీవకా స్వరూప బతాకర, అజ్ఞానీకే ఇస ప్రతిభాసకో వ్యవహార కహతే హైం ..౮౪..
అబ ఇస వ్యవహారకో దూషణ దేతే హైం : —
గాథార్థ : — [యది ] యది [ఆత్మా ] ఆత్మా [ఇదం ] ఇస [పుద్గలకర్మ ] పుద్గలకర్మకో [కరోతి ] కరే [చ ] ఔర [తద్ ఏవ ] ఉసీకో [వేదయతే ] భోగే తో [సః ] వహ ఆత్మా [ద్విక్రియావ్యతిరిక్త : ] దో క్రియాఓంసే అభిన్న [ప్రసజతి ] ఠహరే ఐసా ప్రసంగ ఆతా హై — [జినావమతం ] జో కి జినదేవకో సమ్మత నహీం హై .
టీకా : — పహలే తో, జగతమేం జో క్రియా హై సో సబ హీ పరిణామస్వరూప హోనేసే వాస్తవమేం పరిణామమే భిన్న నహీం హై ( – పరిణామ హీ హై); పరిణామ భీ పరిణామీసే (ద్రవ్యసే) భిన్న నహీం హై, క్యోంకి