శ్లోకార్థ : — [ఇహ ] ఇస జగత్మేం [మోహినామ్ ] మోహీ (అజ్ఞానీ) జీవోంకా ‘[పరం అహమ్ కుర్వే ] పరద్రవ్యకో మైం కరతా హూఁ’ [ఇతి మహాహంకారరూపం తమః ] ఐసా పరద్రవ్యకే కర్తృత్వకా మహా అహంకారరూప అజ్ఞానాన్ధకార — [నను ఉచ్చకైః దుర్వారం ] జో అత్యన్త దుర్నివార హై వహ — [ఆసంసారతః ఏవ ధావతి ] అనాది సంసారసే చలా ఆ రహా హై . ఆచార్య కహతే హైం కి — [అహో ] అహో ! [భూతార్థపరిగ్రహేణ ] పరమార్థనయకా అర్థాత్ శుద్ధద్రవ్యార్థిక అభేదనయకా గ్రహణ కరనేసే [యది ] యది [తత్ ఏకవారం విలయం వ్రజేత్ ] వహ ఏక బార భీ నాశకో ప్రాప్త హో [తత్ ] తో [జ్ఞానఘనస్య ఆత్మనః ] జ్ఞానఘన ఆత్మాకో [భూయః ] పునః [బన్ధనమ్ కిం భవేత్ ] బన్ధన కైసే హో సకతా హై ? (జీవ జ్ఞానఘన హై, ఇసలియే యథార్థ జ్ఞాన హోనేకే బాద జ్ఞాన కహాఁ జా సకతా హై ? నహీం జాతా . ఔర జబ జ్ఞాన నహీం జాతా తబ ఫి ర అజ్ఞానసే బన్ధ కైసే హో సకతా హై ? కభీ నహీం హోతా .)
భావార్థ : — యహాఁ తాత్పర్య యహ హై కి — అజ్ఞాన తో అనాదిసే హీ హై, పరన్తు పరమార్థనయకే గ్రహణసే, దర్శనమోహకా నాశ హోకర, ఏక బార యథార్థ జ్ఞాన హోకర క్షాయిక సమ్యక్త్వ ఉత్పన్న హో తో పునః మిథ్యాత్వ న ఆయే . మిథ్యాత్వకే న ఆనేసే మిథ్యాత్వకా బన్ధ భీ న హో . ఔర మిథ్యాత్వకే జానేకే బాద సంసారకా బన్ధన కైసే రహ సకతా హై ? నహీం రహ సకతా అర్థాత్ మోక్ష హీ హోతా హై ఐసా జాననా చాహియే .౫౫.
అబ పునః విశేషతాపూర్వక కహతే హైం : —
శ్లోకార్థ : — [ఆత్మా ] ఆత్మా తో [సదా ] సదా [ఆత్మభావాన్ ] అపనే భావోంకో [కరోతి ] కరతా హై ఔర [పరః ] పరద్రవ్య [పరభావాన్ ] పరకే భావోంకో కరతా హై; [హి ] క్యోంకి జో [ఆత్మనః భావాః ] అపనే భావ హైం సో తో [ఆత్మా ఏవ ] ఆప హీ హై ఔర జో [పరస్య తే ] పరకే భావ హైం సో [పరః ఏవ ] పర హీ హై (యహ నియమ హై) .౫౩.
(పరద్రవ్యకే కర్తా-కర్మపనేకీ మాన్యతాకో అజ్ఞాన కహకర యహ కహా హై కి జో ఐసా మానతా హై సో మిథ్యాదృష్టి హై; యహాఁ ఆశంకా ఉత్పన్న హోతీ హై కి — యహ మిథ్యాత్వాది భావ క్యా వస్తు హైం ? యది ఉన్హేం జీవకా పరిణామ కహా జాయే తో పహలే రాగాది భావోంకో పుద్గలకే పరిణామ కహే థే ఉస కథనకే సాథ విరోధ ఆతా హై; ఔర యది ఉన్హేం పుద్గలకే పరిణామ కహే జాయే తో జినకే సాథ జీవకో కోఈ ప్రయోజన నహీం హై ఉనకా ఫల జీవ క్యోం ప్రాప్త కరే ? ఇస ఆశంకాకో దూర కరనేకే లియే అబ గాథా కహతే హైం : — )
౧౬౦