మిథ్యాదర్శనమజ్ఞానమవిరతిరిత్యాదయో హి భావాః తే తు ప్రత్యేకం మయూరముకురన్దవజ్జీవాజీవాభ్యాం భావ్యమానత్వాజ్జీవాజీవౌ . తథా హి — యథా నీలహరితపీతాదయో భావాః స్వద్రవ్యస్వభావత్వేన మయూరేణ భావ్యమానా మయూర ఏవ, యథా చ నీలహరితపీతాదయో భావాః స్వచ్ఛతావికారమాత్రేణ ముకురన్దేన భావ్యమానా ముకురన్ద ఏవ, తథా మిథ్యాదర్శనమజ్ఞానమవిరతిరిత్యాదయో భావాః స్వద్రవ్యస్వభావత్వేనాజీవేన భావ్యమానా అజీవ ఏవ, తథైవ చ మిథ్యాదర్శనమజ్ఞానమవిరతిరిత్యాదయో భావాశ్చైతన్యవికారమాత్రేణ
గాథార్థ : — [పునః ] ఔర, [మిథ్యాత్వం ] జో మిథ్యాత్వ కహా హై వహ [ద్వివిధం ] దో ప్రకారకా హై — [జీవః అజీవః ] ఏక జీవమిథ్యాత్వ ఔర ఏక అజీవమిథ్యాత్వ; [తథా ఏవ ] ఔర ఇసీప్రకార [అజ్ఞానమ్ ] అజ్ఞాన, [అవిరతిః ] అవిరతి, [యోగః ] యోగ, [మోహః ] మోహ తథా [క్రోధాద్యాః ] క్రోధాది కషాయ — [ఇమే భావాః ] యహ (సర్వ) భావ జీవ ఔర అజీవకే భేదసే దో- దో ప్రకారకే హైం .
టీకా : — మిథ్యాదర్శన, అజ్ఞాన, అవిరతి ఇత్యాది జో భావ హైం వే ప్రత్యేక, మయూర ఔర దర్పణకీ భాఁతి, అజీవ ఔర జీవకే ద్వారా భాయే జాతే హైం, ఇసలియే వే అజీవ భీ హైం ఔర జీవ భీ హైం . ఇసే దృష్టాన్తసే సమఝాతే హైం : — జైసే గహరా నీలా, హరా, పీలా ఆది (వర్ణరూప) భావ జో కి మోరకే అపనే స్వభావసే మోరకే ద్వారా భాయే జాతే హైం ( – బనతే హైం, హోతే హైం) వే మోర హీ హైం ఔర (దర్పణమేం ప్రతిబిమ్బరూపసే దిఖాఈ దేనేవాలా) గహరా నీలా, హరా, పీలా ఇత్యాది భావ జో కి (దర్పణకీ) స్వచ్ఛతాకే వికారమాత్రసే దర్పణకే ద్వారా భాయే జాతే హైం వే దర్పణ హీ హైం; ఇసీప్రకార మిథ్యాదర్శన, అజ్ఞాన, అవిరతి ఇత్యాది భావ జో కి అజీవకే అపనే ద్రవ్యస్వభావసే అజీవకే ద్వారా భాయే జాతే హైం వే అజీవ హీ హైం ఔర మిథ్యాదర్శన, అజ్ఞాన, అవిరతి ఇత్యాది భావ జో కి చైతన్యకే వికారమాత్రసే జీవకే ద్వారా ★ గాథా ౮౬మేం ద్విక్రియావాదీకో మిథ్యాదృష్టి కహా థా ఉసకే సాథ సమ్బన్ధ కరనేకే లియే యహాఁ ‘పునః’ శబ్ద హై .