స్ఫ టికస్వచ్ఛతాయా ఇవ పరతోపి ప్రభవన్ దృష్టః . యథా హి స్ఫ టికస్వచ్ఛతాయాః స్వరూప- పరిణామసమర్థత్వే సతి కదాచిన్నీలహరితపీతతమాలకదలీకాంచనపాత్రోపాశ్రయయుక్తత్వాన్నీలో హరితః పీత ఇతి త్రివిధః పరిణామవికారో దృష్టః, తథోపయోగస్యానాదిమిథ్యాదర్శనాజ్ఞానావిరతిస్వభావ- వస్త్వన్తరభూతమోహయుక్తత్వాన్మిథ్యాదర్శనమజ్ఞానమవిరతిరితి త్రివిధః పరిణామవికారో దృష్టవ్యః .
పరకే కారణ ( – పరకీ ఉపాధిసే) ఉత్పన్న హోతా దిఖాఈ దేతా హై . ఇసీ బాతకో స్పష్ట కరతే హైం : — జైసే స్ఫ టికకీ స్వచ్ఛతాకీ స్వరూప-పరిణమనమేం (అపనే ఉజ్జ్వలతారూప స్వరూపసే పరిణమన కరనేమేం) సామర్థ్య హోనే పర భీ, కదాచిత్ (స్ఫ టికకో) కాలే, హరే ఔర పీలే ఐసే తమాల, కేల ఔర సోనేకే పాత్రరూపీ ఆధారకా సంయోగ హోనేసే, స్ఫ టికకీ స్వచ్ఛతాకా, కాలా, హరా ఔర పీలా ఐసే తీన ప్రకారకా పరిణామవికార దిఖాఈ దేతా హై, ఉసీప్రకార (ఆత్మాకో) అనాదిసే మిథ్యాదర్శన, అజ్ఞాన ఔర అవిరతి జిసకా స్వభావ హై ఐసే అన్య-వస్తుభూత మోహకా సంయోగ హోనేసే, ఆత్మాకే ఉపయోగకా, మిథ్యాదర్శన, అజ్ఞాన ఔర అవిరతి ఐసే తీన ప్రకారకా పరిణామవికార సమఝనా చాహియే
భావార్థ : — ఆత్మాకే ఉపయోగమేం యహ తీన ప్రకారకా పరిణామవికార అనాది కర్మకే నిమిత్తసే హై . ఐసా నహీం హై కి పహలే యహ శుద్ధ హీ థా ఔర అబ ఇసమేం నయా పరిణామవికార హో గయా హై . యది ఐసా హో తో సిద్ధోంకో భీ నయా పరిణామవికార హోనా చాహియే . కిన్తు ఐసా తో నహీం హోతా . ఇసలియే యహ సమఝనా చాహియే కి వహ అనాదిసే హై ..౮౯..
అబ ఆత్మాకే తీన ప్రకారకే పరిణామవికారకా కర్తృత్వ బతలాతే హైం : —
గాథార్థ : — [ఏతేషు చ ] అనాదిసే యే తీన ప్రకారకే పరిణామవికార హోనేసే [ఉపయోగః ] ఆత్మాకా ఉపయోగ — [శుద్ధః ] యద్యపి (శుద్ధనయసే) శుద్ధ, [నిరఞ్జనః ] నిరంజన [భావః ] (ఏక)
౧౬౪