ఏవమేవ చ క్రోధపదపరివర్తనేన మానమాయాలోభమోహరాగద్వేషకర్మనోకర్మమనోవచనకాయశ్రోత్ర- చక్షుర్ఘ్రాణరసనస్పర్శనసూత్రాణి షోడశ వ్యాఖ్యేయాని అనయా దిశాన్యాన్యప్యూహ్యాని .
ఏష ఖలు సామాన్యేనాజ్ఞానరూపో మిథ్యాదర్శనాజ్ఞానావిరతిరూపస్త్రివిధః సవికారశ్చైతన్యపరిణామః పరస్పరమవిశేషదర్శనేనావిశేషజ్ఞానేనావిశేషరత్యా చ సమస్తం భేదమపహ్నుత్య జ్ఞేయజ్ఞాయకభావా- పన్నయోః పరాత్మనోః సామానాధికరణ్యేనానుభవనాద్ధర్మోహమధర్మోహమాకాశమహం కాలోహం పుద్గలోహం
ఇసీప్రకార ‘క్రోధ’ పదకో బదలకర మాన, మాయా, లోభ, మోహ, రాగ, ద్వేష, కర్మ, నోకర్మ, మన, వచన, కాయ, శ్రోత్ర, చక్షు, ఘ్రాణ, రసన ఔర స్పర్శనకే సోలహ సూత్ర వ్యాఖ్యానరూప లేనా చాహియే; ఔర ఇస ఉపదేశసే దూసరే భీ విచారనే చాహియే .
భావార్థ : — అజ్ఞానరూప అర్థాత్ మిథ్యాదర్శన – అజ్ఞాన-అవిరతిరూప తీన ప్రకారకా జో సవికార చైతన్యపరిణామ హై వహ అపనా ఔర పరకా భేద న జానకర ‘మైం క్రోధ హూఁ, మైం మాన హూఁ’ ఇత్యాది మానతా హై; ఇసలియే అజ్ఞానీ జీవ ఉస అజ్ఞానరూప సవికార చైతన్యపరిణామకా కర్తా హోతా హై ఔర వహ అజ్ఞానరూప భావ ఉసకా కర్మ హోతా హై ..౯౪..
అబ ఇసీ బాతకో విశేషరూపసే కహతే హైం : —
గాథార్థ : — [త్రివిధః ] తీన ప్రకారకా [ఏషః ] యహ [ఉపయోగః ] ఉపయోగ [ధర్మాదికమ్ ] ‘మైం ధర్మాస్తికాయ ఆది హూఁ’ ఐసా [ఆత్మవికల్పం ] అపనా వికల్ప [కరోతి ] కరతా హై; ఇసలియే [సః ] ఆత్మా [తస్య ఉపయోగస్య ] ఉస ఉపయోగరూప [ఆత్మభావస్య ] అపనే భావకా [కర్తా ] కర్తా [భవతి ] హోతా హై .
టీకా : — వాస్తవమేం యహ సామాన్యరూపసే అజ్ఞానరూప జో మిథ్యాదర్శన – అజ్ఞాన-అవిరతిరూప తీన ప్రకారకా సవికార చైతన్యపరిణామ హై వహ, పరకే ఔర అపనే అవిశేష దర్శనసే, అవిశేష జ్ఞానసే ఔర అవిశేష రతి(లీనతా)సే సమస్త భేదకో ఛిపాకర, జ్ఞేయజ్ఞాయకభావకో ప్రాప్త ఐసే స్వ-పరకా