తథావిధస్య భావస్య కర్తా ప్రతిభాతి .
ఏదేణ దు సో కత్తా ఆదా ణిచ్ఛయవిదూహిం పరికహిదో .
శుద్ధ చైతన్యధాతు రుకీ హోనేసే తథా ఇన్ద్రియోంకే విషయరూప కియే గయే రూపీ పదార్థోంకే ద్వారా (అపనా) కేవల బోధ ( – జ్ఞాన) ఢఁకా హుఆ హోనేసే ఔర మృతక క్లేవర ( – శరీర)కే ద్వారా పరమ అమృతరూప విజ్ఞానఘన (స్వయం) మూర్చ్ఛిత హుఆ హోనేసే ఉస ప్రకారకే భావకా కర్తా ప్రతిభాసిత హోతా హై .
భావార్థ : — యహ ఆత్మా అజ్ఞానకే కారణ, అచేతన కర్మరూప భావకకే క్రోధాది భావ్యకో చేతన భావకకే సాథ ఏకరూప మానతా హై; ఔర వహ, జడ జ్ఞేయరూప ధర్మాదిద్రవ్యోంకో భీ జ్ఞాయకకే సాథ ఏకరూప మానతా హై . ఇసలియే వహ సవికార ఔర సోపాధిక చైతన్యపరిణామకా కర్తా హోతా హై .
యహాఁ, క్రోధాదికే సాథ ఏకత్వకీ మాన్యతాసే ఉత్పన్న హోనేవాలా కర్తృత్వ సమఝానేకే లియే భూతావిష్ట పురుషకా దృష్టాన్త దియా హై ఔర ధర్మాదిక అన్య ద్రవ్యోంకే సాథ ఏకత్వకీ మాన్యతాసే ఉత్పన్న హోనేవాలా కర్తృత్వ సమఝానేకే లియే ధ్యానావిష్ట పురుషకా దృష్టాన్త దియా హై ..౯౬..
‘ఇససే (పూర్వోక్త కారణసే) యహ సిద్ధ హుఆ కి జ్ఞానసే కర్తృత్వకా నాశ హోతా హై’ యహీ సబ కహతే హైం : —
గాథార్థ : — [ఏతేన తు ] ఇస (పూర్వోక్త) కారణసే [నిశ్చయవిద్భిః ] నిశ్చయకే జాననేవాలే జ్ఞానియోంనే [సః ఆత్మా ] ఇస ఆత్మాకో [కర్తా ] కర్తా [పరికథితః ] కహా హై — [ఏవం ఖలు ] ఐసా నిశ్చయసే [యః ] జో [జానాతి ] జానతా హై [సః ] వహ (జ్ఞానీ హోతా హుఆ) [సర్వకర్తృత్వమ్ ] సర్వకర్తృత్వకో [ముఞ్చతి ] ఛోడతా హై .
౧౭౪