స్వయమేవానుభూయమానేపి భగవత్యనుభూత్యాత్మన్యాత్మన్యనాదిబన్ధవశాత్ పరైః సమమేకత్వాధ్యవసాయేన విమూఢస్యాయమహమనుభూతిరిత్యాత్మజ్ఞానం నోత్ప్లవతే, తదభావాదజ్ఞాతఖరశృంగశ్రద్ధానసమానత్వాత్ శ్రద్ధానమపి నోత్ప్లవతే, తదా సమస్తభావాన్తరవివేకేన నిఃశంక మవస్థాతుమశక్యత్వాదాత్మానుచరణమనుత్ప్లవమానం నాత్మానం సాధయతీతి సాధ్యసిద్ధేరన్యథానుపపత్తిః .
అపతితమిదమాత్మజ్యోతిరుద్గచ్ఛదచ్ఛమ్ .
న ఖలు న ఖలు యస్మాదన్యథా సాధ్యసిద్ధిః ..౨౦..
అనుభవమేం ఆనేపర భీ అనాది బన్ధకే వశ పర (ద్రవ్యోం)కే సాథ ఏకత్వకే నిశ్చయసే మూఢ – అజ్ఞానీ జనకో ‘జో యహ అనుభూతి హై వహీ మైం హూఁ’ ఐసా ఆత్మజ్ఞాన ఉదిత నహీం హోతా ఔర ఉసకే అభావసే, అజ్ఞాతకా శ్రద్ధాన గధేకే సీంగకే శ్రద్ధాన సమాన హై ఇసలిఏ, శ్రద్ధాన భీ ఉదిత నహీం హోతా తబ సమస్త అన్యభావోంకే భేదసే ఆత్మామేం నిఃశంక స్థిర హోనేకీ అసమర్థతాకే కారణ ఆత్మాకా ఆచరణ ఉదిత న హోనేసే ఆత్మాకో నహీం సాధ సకతా . ఇసప్రకార సాధ్య ఆత్మాకీ సిద్ధికీ అన్యథా అనుపపత్తి హై .
భావార్థ : — సాధ్య ఆత్మాకీ సిద్ధి దర్శన-జ్ఞాన-చారిత్రసే హీ హై, అన్య ప్రకారసే నహీం . క్యోంకి : — పహలే తో ఆత్మాకో జానే కి యహ జో జాననేవాలా అనుభవమేం ఆతా హై సో మైం హూఁ . ఇసకే బాద ఉసకీ ప్రతీతిరూప శ్రద్ధాన హోతా హై; క్యోంకి జానే బినా కిసకా శ్రద్ధాన కరేగా ? తత్పశ్చాత్ సమస్త అన్యభావోంసే భేద కరకే అపనేమేం స్థిర హో . — ఇసప్రకార సిద్ధి హోతీ హై . కిన్తు యది జానే హీ నహీం, తో శ్రద్ధాన భీ నహీం హో సకతా; ఔర ఐసీ స్థితిమేం స్థిరతా కహాఁ కరేగా ? ఇసలియే యహ నిశ్చయ హై కి అన్య ప్రకారసే సిద్ధి నహీం హోతీ ..౧౭-౧౮..
అబ, ఇసీ అర్థకా కలశరూప కావ్య కహతే హైం : —
శ్లోకార్థ : — ఆచార్య కహతే హైం కి — [అనన్తచైతన్యచిహ్నం ] అనన్త (అవినశ్వర) చైతన్య జిసకా చిహ్న హై ఐసీ [ఇదమ్ ఆత్మజ్యోతిః ] ఇస ఆత్మజ్యోతికా [సతతమ్ అనుభవామః ] హమ నిరన్తర అనుభవ కరతే హైం, [యస్మాత్ ] క్యోంకి [అన్యథా సాధ్యసిద్ధిః న ఖలు న ఖలు ] ఉసకే అనుభవకే బినా అన్య ప్రకారసే సాధ్య ఆత్మాకీ సిద్ధి నహీం హోతీ . వహ ఆత్మజ్యోతి ఐసీ హై కి [కథమ్ అపి సముపాత్తత్రిత్వమ్ అపి ఏకతాయాః అపతితమ్ ] జిసనే కిసీ ప్రకారసే త్రిత్వ అఙ్గీకార