Swami Kartikeyanupreksha-Gujarati (Devanagari transliteration). Gatha: 246-247.

< Previous Page   Next Page >


Page 132 of 297
PDF/HTML Page 156 of 321

 

१३२ ]

[ स्वामिकार्त्तिकेयानुप्रेक्षा

करवामां आवे छे अर्थात् द्रव्य धर्मी छे अने पर्याय धर्म छे. वस्तुपणे ए बंने अभेद ज छे. कोई नैयायिकादिक धर्म-धर्मीमां सर्वथा भेद माने छे; तेमनो मत प्रमाणबाधित छे.

हवे द्रव्य अने पर्यायमां सर्वथा भेद माने छे तेमना मतमां दूषण दर्शावे छेः

जदि वत्थुदो विभेदो पज्जयदव्वाण मण्णसे मूढ
तो णिरवेक्खा सिद्धी दोह्णं पि य पावदे णियमा ।।२४६।।
यदि वस्तुतः विभेदः पर्यायद्रव्ययोः मन्यसे मूढ
ततः निरपेक्षा सिद्धिः द्वयोः अपि च प्राप्नोति नियमात् ।।२४६।।

अर्थःद्रव्य अने पर्यायमां (सर्वथा) भेद माने छे तेने कहे छे केहे मूढ! जो तुं द्रव्य अने पर्यायमां वस्तुपणाथी पण भेद माने छे तो द्रव्य अने पर्याय बंनेनी निरपेक्ष सिद्धि नियमथी प्राप्त थाय छे.

भावार्थः(एम मानतां) द्रव्य अने पर्याय जुदी जुदी वस्तु ठरे छे पण तेमां धर्म-धर्मीपणुं ठरतुं नथी.

हवे जेओ विज्ञानने ज अद्वैत कहे छे अने बाह्य पदार्थ मानता नथी. तेमना मतमां दूषण दर्शावे छेः

जदि सव्वमेव णाणं णाणारूवेहिं संठिदं एक्कं
तो ण वि किं पि विणेयं णेयेण विणा कहं णाणं ।।२४७।।
यदि सर्वं एव ज्ञानं नानारूपैः संस्थितं एकम्
तत् न अपि किमपि विज्ञेयं ज्ञेयेन बिना कथं ज्ञानम् ।।२४७।।

अर्थःजो बधीय वस्तु एक ज्ञान ज छे अने ते ज नानारूपथी स्थित छेरहे छे तो एम मानतां ज्ञेय कांई पण न ठर्युं, अने ज्ञेय विना ज्ञान ज केवी रीते ठरशे?

भावार्थःविज्ञानाद्वैतवादीबौद्धमती कहे छे के‘ज्ञानमात्र ज