120 ]
arthaḥ — jīvadravya ane pudgaladravyanā sūkṣhma tathā bādar paryāy chhe te atīt (bhūtakāḷanā) thayā, anāgat arthāt āgāmī thashe tathā vartamān chhe; e pramāṇe vyavahārakāḷ hoy chhe.
bhāvārthaḥ — jīv-pudgalanā je sthūḷ-sūkṣhma paryāy bhūtakāḷanā thaī gayā temane atīt nāmathī kahyā, bhaviṣhyakāḷanā thashe temane anāgat nāmathī kahyā tathā je varte chhe temane vartamān nāmathī kahyā. temane jeṭalī vār lāge chhe tene ja vyavahārakāḷ nāmathī kahīe chhīe. have jaghanyapaṇe to paryāyanī sthiti ek samay mātra chhe ane madhyam -utkr̥uṣhṭanā anek prakār chhe. tyān ākāshanā ek pradeshathī bījā pradesh sudhī pudgalano paramāṇu mand gatie jāy teṭalā kāḷane ek samay kahe chhe. e pramāṇe jaghanyayuktā saṅkhyātasamayane ek āvalī kahe chhe, saṅkhyāt āvalīnā samūhane ek ushvās kahe chhe, sāt ushvāsano ek stok kahe chhe, sāt stokano ek lav kahe chhe, sāḍā āḍatrīs lavanī ek ghaḍī kahe chhe, be ghaḍīnun ek muhūrta kahe chhe, trīs muhūrtano ek rātri-divas kahe chhe, pandar rātri-divasano ek pakṣha kahe chhe, be pakṣhano ek mās kahe chhe, be māsanī ek r̥̄utu kahe chhe, traṇ r̥̄utunun ek ayan kahe chhe ane be ayananun ek varṣha kahe chhe, ityādi palya-sāgar -kalpa ādi vyavahārakāḷanā anek prakār chhe.
have atīt, anāgat, vartamān paryāyonī saṅkhyā kahe chheḥ —
arthaḥ — te dravyonā paryāyomān atīt paryāy anant chhe, anāgat paryāy temanāthī anantagaṇī chhe tathā vartamān paryāy ek ja chhe.❃ e jeṭalā paryāy chhe teṭalo ja te vyavahār kāḷ chhe. ❃. juo āgaḷ gāthā 302nī ṭīkā