lokānuprekṣhā ]
[ 121
e pramāṇe dravyonun nirūpaṇ karyun.
have dravyonā kāraṇ-kāryabhāvanun nirūpaṇ kare chheḥ —
have dravyonā kāraṇ-kāryabhāvanun nirūpaṇ kare chheḥ —
पुव्वपरिणामजुत्तं कारणभावेण वट्टदे दव्वं ।
उत्तरपरिणामजुदं तं चिय कज्जं हवे णियमा ।।२२२।।
पूर्व परिणामयुक्तं कारणभावेन वर्तते द्रव्यम् ।
उत्तरपरिणामयुक्तं तत् एव कार्यं भवेत् नियमात् ।।२२२।।
arthaḥ — niyamathī pūrvapariṇām sahit dravya chhe te kāraṇarūp chhe tathā uttarapariṇām sahit dravya chhe te kāryarūp chhe.
have vastunā traṇey kāḷ viṣhe kārya-kāraṇabhāvano nishchay kare chheḥ —
कारणकज्जविसेसा तीसु वि कालेसु होंति वत्थूणं ।
एक्केक्कम्मि य समए पुव्वुत्तरभावमासिज्ज ।।२२३।।
कारणकार्यविशेषाः त्रिषु अपि कालेषु भवन्ति वस्तूनाम् ।
एकैकस्मिन् च समये पूर्वोत्तरभावं आसाद्य ।।२२३।।
arthaḥ — pūrve tathā uttar pariṇāmane prāpta thaīne traṇe kāḷamān eke ek samayamān vastunā kāraṇ-kāryanā visheṣh (bhed) hoy chhe.
bhāvārthaḥ — vartamānasamayamān je paryāy chhe te pūrvasamay sahit vastunun kārya chhe. e ja pramāṇe sarva paryāy jāṇavī. e rīte pratyek samay kārya-kāraṇabhāvarūp chhe.
have vastu anantadharma svarūp chhe evo nirṇay kare chheḥ —
संति अणंताणंता तीसु वि कालेसु सव्वदव्वाणि ।
सव्वं पि अणेयंतं तत्तो भणिदं जिणिंदेहिं ।।२२४।।
सन्ति अनन्तानन्ताः त्रिषु अपि कालेषु सर्वद्रव्याणि ।
सर्वं अपि अनेकान्तं ततः भणितं जिनेन्द्रैः ।।२२४।।