Swami Kartikeyanupreksha-Gujarati (simplified iso15919 transliteration). Gatha: 240-241.

< Previous Page   Next Page >


Page 129 of 297
PDF/HTML Page 153 of 321

 

lokānuprekṣhā ]

[ 129

bhāvārthaḥ — e ja dhruvapaṇun chhe ke jīv, sattā ane chetanāthī to ūpajato-viṇasato nathī arthāt jīv, koī navo ūpajato ke viṇasato nathī.

have dravyaparyāyanun svarūp kahe chheḥ —

अण्णइरूवं दव्वं विसेसरूवो हवेइ पज्जाओ ।
दव्वं पि विसेसेण हि उप्पज्जदि णस्सदे सददं ।।२४०।।
अन्वयिरूपं द्रव्यं विशेषरूपः भवति पर्यायः ।
द्रव्यं अपि विशेषेण हि उत्पद्यते नश्यति सततम् ।।२४०।।

arthaḥ — jīvādi vastu anvayarūp (sāmānyarūp) thī dravya chhe ane te ja visheṣharūpathī paryāy chhe. vaḷī visheṣharūpathī dravya paṇ nirantar ūpaje-viṇase chhe.

bhāvārthaḥ — anvayarūp paryāyomān sāmānyabhāvane dravya kahe chhe tathā visheṣhabhāv chhe te paryāy chhe. tethī visheṣharūpathī dravyane paṇ utpād- vyayasvarūp kahe chhe. parantu em nathī ke paryāy, dravyathī judo ja ūpaje – viṇase chhe. abhedavivakṣhāthī dravya ja ūpaje-viṇase chhe tathā bhedavivakṣhāthī (dravya ane paryāyane) judā paṇ kahīe chhīe.

have guṇanun svarūp kahe chheḥ —

सरिसो जो परिणामो अणाइणिहणो हवे गुणो सो हि ।
सो सामण्णसरूवो उप्पज्जदि णस्सदे णेय ।।२४१।।
सदृशः यः परिणामः अनादिनिधनः भवेत् गुणः सः हि ।
सः सामान्यस्वरूपः उत्पद्यते नश्यति नैव ।।२४१।।

arthaḥ — dravyano je pariṇām (bhāv) sadrash arthāt pūrva-uttar badhīy paryāyomān samān hoy-anādinidhan hoy te ja guṇ chhe. ane te sāmānyasvarūpathī ūpajato-viṇasato nathī.