Swami Kartikeyanupreksha-Gujarati (simplified iso15919 transliteration). Gatha: 242-243.

< Previous Page   Next Page >


Page 130 of 297
PDF/HTML Page 154 of 321

 

130 ]

[ svāmikārttikeyānuprekṣhā

bhāvārthaḥ — jem jīvadravyano chetanaguṇ tenī sarva paryāyomān mojud chhe – anādinidhan chhe, te sāmānyasvarūpathī ūpajato – viṇasato nathī paṇ visheṣharūpathī paryāyamān vyaktarūp (pragaṭarūp) thāy ja chhe, evo guṇ chhe. tevī rīte badhāy dravyomān pot-potānā sādhāraṇ (sāmānya) tathā asādhāraṇ (visheṣh) guṇo samajavā.

have kahe chhe ke dravya, guṇ ane paryāyanun ekapaṇun chhe te ja paramārthe vastu chheḥ —

सो वि विणस्सदि जायदि विसेसरूवेण सव्वदव्वेसु ।
दव्वगुणपज्जयाणं एयत्तं वत्थु परमत्थं ।।२४२।।
सः अपि विनश्यति जायते विशेषरूपेण सर्वद्रव्येषु ।
द्रव्यगुणपर्यायाणं एक त्वं वस्तु वत्थु परमार्थं ।।२४२।।

arthaḥ — sarva dravyomān je guṇ chhe te paṇ visheṣharūpathī ūpaje – viṇashe chhe. e pramāṇe dravya-guṇ-paryāyonun ekapaṇun chhe ane te ja paramārthabhūt vastu chhe.

bhāvārthaḥ — guṇanun svarūp evun nathī ke je vastuthī sarvathā bhinna ja hoy. guṇ-guṇīne kathañchit abhedapaṇun chhe tethī je paryāy ūpaje – viṇase chhe te guṇ – guṇīno vikār chhe (visheṣh ākār chhe). eṭalā māṭe guṇane paṇ ūpajatā – viṇasatā kahīe chhīe. evun ja nityānityātmak vastunun svarūp chhe. e pramāṇe dravya-guṇ-paryāyonī ekatā e ja paramārthabhūt vastu chhe.

have āshaṅkā thāy chhe ke — dravyomān paryāy vidyamān ūpaje chhe ke avidyamān ūpaje chhe? evī āshaṅkānun samādhān kare chheḥ –

जदि दव्वे पज्जाया वि विज्जमाणा तिरोहिदा संति ।
ता उप्पत्ति विहला पडपिहिदे देवदत्तिव्व ।।२४३।।
यदि द्रव्ये पयार्याः अपि विद्यमानाः तिरोहिताः सन्ति ।
तत् उत्पत्तिः विफला पटपिहिते देवदत्ते इव ।।२४३।।