lokānuprekṣhā ]
arthaḥ — jo ‘dravyamān paryāyo chhe te paṇ vidyamān chhe ane tirohit eṭale ḍhaṅkāyelā chhe’ em mānīe to utpatti kahevī ja viphal (vyartha) chhe. jem devadatta kapaḍāthī ḍhaṅkāyelo hato tene ughāḍyo eṭale kahe ke ‘ā ūpajyo’, paṇ em ūpajavun kahevun te vāstavik nathī – vyartha chhe; tem dravyamān paryāy ḍhāṅkī – ūghaḍīne ūpajatī kahevī te paramārtha nathī. māṭe dravyamān avidyamān paryāyanī ja utpatti kahīe chhīe.
arthaḥ — anādinidhan dravyamān kāḷādi labdhithī sarva paryāyonī avidyamān ja utpatti chhe.
bhāvārthaḥ — anādinidhan dravyamān kāḷādi labdhithī avidyamān arthāt aṇachhatī paryāy ja ūpaje chhe. paṇ em nathī ke ‘badhī paryāyo ek ja samayamān vidyamān chhe te ḍhaṅkātī – ūghaḍatī jāy chhe.’ parantu samaye samaye kramapūrvak navīn navīn ja paryāyo ūpaje chhe. dravya to trikāḷavartī sarva paryāyono samudāy chhe ane kāḷabhedathī paryāyo krame thāy chhe.
have dravya ane paryāyone kathañchit bhed-abhedapaṇun darshāve chheḥ —
arthaḥ — dravya ane paryāyamān dharma-dharmīnī vivakṣhāthī bhed karavāmān āve chhe; parantu vastusvarūpathī bhed thaī shakato nathī.
bhāvārthaḥ — dravya ane paryāyamān dharma-dharmīnī vivakṣhāthī bhed