Swami Kartikeyanupreksha-Gujarati (simplified iso15919 transliteration). Gatha: 259-260.

< Previous Page   Next Page >


Page 138 of 297
PDF/HTML Page 162 of 321

 

138 ]

[ svāmikārttikeyānuprekṣhā
इन्द्रियजं मतिज्ञानं योग्यं जानाति पुद्गलं द्रव्यं ।
मानसज्ञानं च पुनः श्रुतविषयं अक्षविषयं च ।।२५८।।

arthaḥ — indriyothī utpanna je matignān chhe te potāne yogya viṣhay je pudgaladravya tene jāṇe chhe. je indriyano jevo viṣhay chhe tevo ja jāṇe chhe. manasambandhī gnān chhe te shrutaviṣhay (arthāt shāstra-vachanane sāmbhaḷe chhe, tenā arthane jāṇe chhe) tathā indriyathī jāṇavāmān āve tene paṇ jāṇe chhe.

have indriyagnānanā upayoganī pravr̥utti anukramathī chhe em kahe chheḥ —

पंचेंदियणाणाणं मज्झे एगं च होदि उवजुत्तं ।
मणणाणे उवजुत्ते इंदियणाण ण जाएदि ।।२५९।।
पञ्चेन्द्रियज्ञानानां मध्ये एकं च भवति उपयुक्तम् ।
मनोज्ञाने उपयुक्ते इन्द्रियज्ञानं न जायते ।।२५९।।

arthaḥ — pāñche indriyothī gnān thāy chhe paṇ temānthī koī ek indriyadvārathī gnān upayukta (joḍāvun) thāy chhe, parantu pāñche ekasāth -ekakāḷamān upayukta thatān nathī. vaḷī manognānathī upayukta thāy tyāre indriyagnān ūpajatun nathī.

bhāvārthaḥ — indriy-man sambandhī gnānanī pravr̥utti yugapat (ekasāth) thatī nathī paṇ ek kāḷamān ek ja gnānathī upayukta thāy chhe. jyāre ā jīv ghaṭane jāṇato hoy tyāre te kāḷamān paṭane jāṇato nathī. e pramāṇe e gnān kramarūp chhe.

have, indriy-manasambandhī gnānanī kramathī pravr̥utti kahī to tyān āshaṅkā thāy chhe ke – indriyonun gnān ek kāḷamān chhe ke nahi? e āshaṅkāne dūr karavā kahe chheḥ —

एक्के काले एगं णाणं जीवस्स होदि उवजुत्तं ।
णाणाणाणाणि पुणो लद्धिसहावेण वुच्चंति ।।२६०।।