Panchastikay Sangrah-Hindi (Gujarati transliteration).

< Previous Page   Next Page >

Tiny url for this page: http://samyakdarshan.org/GcwFB8K
Page 254 of 264
PDF/HTML Page 283 of 293


This shastra has been re-typed and there may be sporadic typing errors. If you have doubts, please consult the published printed book.

Hide bookmarks
background image
૨૫૪
] પંચાસ્તિકાયસંગ્રહ
[ભગવાનશ્રીકુન્દકુન્દ
ન્યાય્યપથપ્રવર્તનાય પ્રયુક્તપ્રચણ્ડદણ્ડનીતયઃ, પુનઃ પુનઃ દોષાનુસારેણ દત્તપ્રાયશ્ચિત્તાઃ સન્ત–તોદ્યતાઃ
સન્તોઽથ તસ્યૈવાત્મનો ભિન્નવિષયશ્રદ્ધાનજ્ઞાનચારિત્રૈરધિરોપ્યમાણસંસ્કારસ્ય ભિન્નસાધ્ય–સાધનભાવસ્ય
રજકશિલાતલસ્ફાલ્યમાનવિમલસલિલાપ્લુતવિહિતોષપરિષ્વઙ્ગમલિનવાસસ ઇવ
મનાઙ્મનાગ્વિશુદ્ધિમધિગમ્ય નિશ્ચયનયસ્ય ભિન્નસાધ્યસાધનભાવાભાવાદ્દર્શનજ્ઞાનચારિત્રસમાહિતત્વ–રૂપે
વિશ્રાન્તસકલક્રિયાકાણ્ડાડમ્બરનિસ્તરઙ્ગપરમચૈતન્યશાલિનિ નિર્ભરાનન્દમાલિનિ ભગવત્યા–ત્મનિ
વિશ્રાન્તિમાસૂત્રયન્તઃ ક્રમેણ સમુપજાત સમરસીભાવાઃ પરમવીતરાગભાવમધિગમ્ય,
સાક્ષાન્મોક્ષમનુભવન્તીતિ..
-----------------------------------------------------------------------------
[આત્મામેં અધિકાર] શિથિલ હો જાનેપર અપનેકો ન્યાયમાર્ગમેં પ્રવર્તિત કરનેકે લિએ વે પ્રચણ્ડ
દણ્ડનીતિકા પ્રયોગ કરતે હૈં; પુનઃપુનઃ [અપને આત્માકો] દોષાનુસાર પ્રાયશ્ચિત્ત દેતે હુએ વે સતત
ઉદ્યમવન્ત વર્તતે હૈં; ઔર ભિન્નવિષયવાલે શ્રદ્ધાન–જ્ઞાન–ચારિત્રકે દ્વારા [–આત્માસે ભિન્ન જિસકે વિષય
હૈં ઐસે ભેદરત્નત્રય દ્વારા] જિસમેં સંસ્કાર આરોપિત હોતે જાતે હૈં ઐસે ભિન્નસાધ્યસાધનભાવવાલે અપને
આત્મામેં –ધોબી દ્વારા શિલાકી સતહ પર પછાડે જાનેવાલે, નિર્મલ જલ દ્વારા ભિગોએ જાનેવાલે ઔર
ક્ષાર [સાબુન] લગાએ જાનેવાલે મલિન વસ્ત્રકી ભાઁતિ–થોડી–થોડી વિશુદ્ધિ પ્રાપ્ત કરકે, ઉસી અપને
આત્માકો નિશ્ચયનયસે ભિન્નસાધ્યસાધનભાવકે અભાવકે કારણ, દર્શનજ્ઞાનચારિત્રકા સમાહિતપના
[અભેદપના] જિસકા રૂપ હૈ, સકલ ક્રિયાકાણ્ડકે આડમ્બરકી નિવૃત્તિકે કારણ [–અભાવકે કારણ]
જો નિસ્તરંગ પરમચૈતન્યશાલી હૈ તથા જો નિર્ભર આનન્દસે સમૃદ્ધ હૈ ઐસે ભગવાન આત્મામેં વિશ્રાંતિ
રચતે હુએ [અર્થાત્ દર્શનજ્ઞાનચારિત્રકે ઐકયસ્વરૂપ, નિર્વિકલ્પ પરમચૈતન્યશાલી હૈ તથા ભરપૂર
આનન્દયુક્ત ઐસે ભગવાન આત્મામેં અપનેકો સ્થિર કરતે હુએ], ક્રમશઃ સમરસીભાવ સમુત્પન્ન હોતા
જાતા હૈ ઇસલિએ પરમ વીતરાગભાવકો પ્રાપ્ત કરકે સાક્ષાત્ મોક્ષકા અનુભવ કરતે હૈં.
-------------------------------------------------------------------------
૧. વ્યવહાર–શ્રદ્ધાનજ્ઞાનચારિત્રકે વિષય આત્માસે ભિન્ન હૈં; ક્યોંકિ વ્યવહારશ્રદ્ધાનકા વિષય નવ પદાર્થ હૈ,
વ્યવહારજ્ઞાનકા વિષય અંગ–પૂર્વ હૈ ઔર વ્યવહારચારિત્રકા વિષય આચારાદિસૂત્રકથિત મુનિ–આચાર હૈ.
૨. જિસ પ્રકાર ધોબી પાષાણશિલા, પાની ઔર સાબુન દ્વારા મલિન વસ્ત્રકી શુદ્ધિ કરતા જાતા હૈ, ઉસી પકાર
પ્રાક્પદવીસ્થિત જ્ઞાની જીવ ભેદરત્નત્રય દ્વારા અપને આત્મામેં સંસ્કારકો આરોપણ કરકે ઉસકી થોડી–થોડી
શુદ્ધિ કરતા જાતા હૈ ઐસા વ્યવહારનસે કહા જાતા હૈ. પરમાર્થ ઐસા હૈ કિ ઉસ ભેદરત્નત્રયવાલે જ્ઞાની જીવકો
શુભ ભાવોંકે સાથ જો શુદ્ધાત્મસ્વરૂપકા આંશિક આલમ્બન વર્તતા હૈ વહી ઉગ્ર હોતે–હોતે વિશેષ શુદ્ધિ કરતા
જાતા હૈ. ઇસલિએ વાસ્તવમેં તો, શુદ્ધાત્મસ્વરૂકાં આલમ્બન કરના હી શુદ્ધિ પ્રગટ કરનેકા સાધન હૈ ઔર ઉસ
આલમ્બનકી ઉગ્રતા કરના હી શુદ્ધિકી વૃદ્ધિ કરનેકા સાધન હૈ. સાથ રહે હુએ શુભભાવોંકો શુદ્ધિકી વૃદ્ધિકા
સાધન કહના વહ તો માત્ર ઉપચારકથન હૈ. શુદ્ધિકી વૃદ્ધિકે ઉપચરિતસાધનપનેકા આરોપ ભી ઉસી જીવકે
શુભભાવોંમેં આ સકતા હૈ કિ જિસ જીવને શુદ્ધિકી વૃદ્ધિકા યથાર્થ સાધન [–શુદ્ધાત્મસ્વરૂપકા યથોચિત
આલમ્બન] પ્રગટ કિયા હો.