ਕਹਾਨਜੈਨਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਾਲਾ] ਨਵਪਦਾਰ੍ਥਪੂਰ੍ਵਕ–ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗਪ੍ਰਪਂਚਵਰ੍ਣਨ
[
੧੬੩
ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗਸ੍ਯੈਵ ਤਾਵਤ੍ਸੂਚਨੇਯਮ੍.
ਸਮ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਯੁਕ੍ਤਮੇਵ ਨਾਸਮ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਯੁਕ੍ਤਂ, ਚਾਰਿਤ੍ਰਮੇਵ ਨਾਚਾਰਿਤ੍ਰਂ, ਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਪਰਿਹੀਣਮੇਵ ਨ
ਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਾਪਰਿਹੀਣਮ੍, ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯੈਵ ਨ ਭਾਵਤੋ ਬਂਧਸ੍ਯ, ਮਾਰ੍ਗ ਏਵ ਨਾਮਾਰ੍ਗਃ, ਭਵ੍ਯਾਨਾਮੇਵ ਨਾਭਵ੍ਯਾਨਾਂ,
ਲਬ੍ਧਬੁਦ੍ਧੀਨਾਮੇਵ ਨਾਲਬ੍ਧਬੁਦ੍ਧੀਨਾਂ, ਕ੍ਸ਼ੀਣਕਸ਼ਾਯਤ੍ਵੇ ਭਵਤ੍ਯੇਵ ਨ ਕਸ਼ਾਯਸਹਿਤਤ੍ਵੇਭਵਤੀਤ੍ਯਸ਼੍ਟਧਾ ਨਿਯਮੋਤ੍ਰ
ਦ੍ਰਸ਼੍ਟਵ੍ਯਃ.. ੧੦੬..
-----------------------------------------------------------------------------
ਗਾਥਾ ੧੦੬
ਅਨ੍ਵਯਾਰ੍ਥਃ– [ਸਮ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਯੁਕ੍ਤਂ] ਸਮ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵ ਔਰ ਜ੍ਞਾਨਸੇ ਸਂਯੁਕ੍ਤ ਐਸਾ [ਚਾਰਿਤ੍ਰਂ] ਚਾਰਿਤ੍ਰ–
[ਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਪਰਿਹੀਣਮ੍] ਕਿ ਜੋ ਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਸੇ ਰਹਿਤ ਹੋ ਵਹ, [ਲਬ੍ਧਬੁਦ੍ਧੀਨਾਮ੍] ਲਬ੍ਧਬੁਦ੍ਧਿ [ਭਵ੍ਯਾਨਾਂ]
ਭਵ੍ਯਜੀਵੋਂਕੋ [ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਮਾਰ੍ਗਃ] ਮੋਕ੍ਸ਼ਕਾ ਮਾਰ੍ਗ [ਭਵਤਿ] ਹੋਤਾ ਹੈ.
ਟੀਕਾਃ– ਪ੍ਰਥਮ, ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗਕੀ ਹੀ ਯਹ ਸੂਚਨਾ ਹੈ.
ਸਮ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵ ਔਰ ਜ੍ਞਾਨਸੇ ਯੁਕ੍ਤ ਹੀ –ਨ ਕਿ ਅਸਮ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵ ਔਰ ਅਜ੍ਞਾਨਸੇ ਯੁਕ੍ਤ, ਚਾਰਿਤ੍ਰ ਹੀ – ਨ ਕਿ
ਅਚਾਰਿਤ੍ਰ, ਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ ਰਹਿਤ ਹੋ ਐਸਾ ਹੀ [ਚਾਰਿਤ੍ਰ] – ਨ ਕਿ ਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ ਸਹਿਤ ਹੋਯ ਐਸਾ, ਮੋਕ੍ਸ਼ਕਾ ਹੀ –
੧ਭਾਵਤਃ ਨ ਕਿ ਬਨ੍ਧਕਾ, ਮਾਰ੍ਗ ਹੀ – ਨ ਕਿ ਅਮਾਰ੍ਗ, ਭਵ੍ਯੋਂਕੋ ਹੀ – ਨ ਕਿ ਅਭਵ੍ਯੋਂਕੋ , ੨ਲਬ੍ਧਬੁਦ੍ਧਿਯੋਂ
ਕੋ ਹੀ – ਨ ਕਿ ਅਲਬ੍ਧਬੁਦ੍ਧਿਯੋਂਕੋ, ੩ਕ੍ਸ਼ੀਣਕਸ਼ਾਯਪਨੇਮੇਂ ਹੀ ਹੋਤਾ ਹੈ– ਨ ਕਿ ਕਸ਼ਾਯਸਹਿਤਪਨੇਮੇਂ ਹੋਤਾ ਹੈ.
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਠ ਪ੍ਰਕਾਰਸੇ ਨਿਯਮ ਯਹਾਁ ਦੇਖਨਾ [ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਇਸ ਗਾਥਾਮੇਂ ਉਪਰੋਕ੍ਤ ਆਠ ਪ੍ਰਕਾਰਸੇ ਨਿਯਮ ਕਹਾ
ਹੈ ਐਸਾ ਸਮਝਨਾ].. ੧੦੬..
--------------------------------------------------------------------------
੧. ਭਾਵਤਃ = ਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ; ਆਸ਼ਯ ਅਨੁਸਾਰ. [‘ਮੋਕ੍ਸ਼ਕਾ’ ਕਹਤੇ ਹੀ ‘ਬਨ੍ਧਕਾ ਨਹੀਂ’ ਐਸਾ ਭਾਵ ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਆਸ਼ਯ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟ
ਸਮਝਮੇਂ ਆਤਾ ਹੈ.]
੨. ਲਬ੍ਧਬੁਦ੍ਧਿ = ਜਿਨ੍ਹੋਂਨੇ ਬੁਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕੀ ਹੋ ਐਸੇ.
੩. ਕ੍ਸ਼ੀਣਕਸ਼ਾਯਪਨੇਮੇਂ ਹੀ = ਕ੍ਸ਼ੀਣਕਸ਼ਾਯਪਨਾ ਹੋਤੇ ਹੀ ; ਕ੍ਸ਼ੀਣਕਸ਼ਾਯਪਨਾ ਹੋ ਤਭੀ. [ਸਮ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਯੁਕ੍ਤ ਚਾਰਿਤ੍ਰ – ਜੋ
ਕਿ ਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਰਹਿਤ ਹੋ ਵਹ, ਲਬ੍ਧਬੁਦ੍ਧਿ ਭਵ੍ਯਜੀਵੋਂਕੋ, ਕ੍ਸ਼ੀਣਕਸ਼ਾਯਪਨਾ ਹੋਤੇ ਹੀ, ਮੋਕ੍ਸ਼ਕਾ ਮਾਰ੍ਗ ਹੋਤਾ ਹੈ.]